Thơ Hồ Xuân Hương về phụ nữ

Hồi trước, tôi đã gom lại một mớ bài thơ tục của Hồ Xuân Hương. Nhưng Hồ Xuân Hương tất nhiên đâu chỉ viết thơ tục. Giờ gom lại một số bài về phụ nữ.

 

Bánh trôi nước

Thân em vừa trắng lại vừa tròn,

Bảy nổi ba chìm với nước non.

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

 

Thương thay phận gái

Thương thay phận gái cũng là người

Nỡ bỏ xuân xanh quá nửa đời

Ông Nguyệt nỡ nào trêu quải mãi

Chị Hằng khéo nhẽ éo le thôi

Hoa còn phong nhụy ong ve vãn

Gió đã phai hương bướm tả tơi

Quá ngán thợ trời ghê gớm bấy

Xuân xanh được mấy chút thương ôi

 

Thương ôi phận gái

Thương ôi phận gái cũng là chồng

Ghét bỏ nhau chi hỡi Nguyệt ông

Rồng tắm ao tù từng phận tủi

Mưa gieo xuống giếng uổng lòng mong

Xót thân hoa nở song lầm cát

Thẹn mặt trần ai đứng giữa vòng

U hẳn tiền nhân sao đấy tá

Thôi đành một kiếp thế cho xong

 

Lấy chồng chung

Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng

Chém cha cái kiếp lấy chồng chung

Năm chừng mười họa hay chăng chớ

Một tháng đôi lần có cũng không

Cố đấm ăn xôi xôi lại hỏng

Cầm bằng làm mướn mướn không công

Nỗi này ví biết dường này nhỉ

Thời trước thôi đành ở vậy xong

 

Thương

Há dám thương đâu kẻ có chồng,

Thương vì một nỗi hãy còn không.

Thương con cuốc rũ kêu mùa Hạ,

Thương cái bèo non giạt bể Đông.

Thương cha mẹ nhện vương tơ lưới,

Thương vợ chồng Ngâu cách mặt sông.

Ấy thương quân tử thương là thế,

Há dám thương đâu kẻ có chồng...

 

Không chồng mà chửa

Cả nể cho nên hoá dở dang,

Sự này có thấu hỡi chăng chàng.

Duyên thiên chưa thấy nhô đầu dọc,

Phận liễu sao mà nảy nét ngang.

Cái tội trăm năm chàng chịu cả,

Chữ tình một khối thiếp xin mang.

Quản chi miệng thế lời chênh lệch,

Chẳng thế nhưng mà thế mấy ngoan.

 

Thân phận người đàn bà

Hỡi chị em ơi có biết không

Một bên con khóc một bên chồng.

Bố cu lổm ngổm bò trên bụng,

Thằng bé hu hơ khóc dưới hông.

Tất cả những là thu với vén

Vội vàng nào những bống cùng bông.

Chồng con cái nợ là như thế,

Hỡi chị em ơi có biết không?

 

Hồ Xuân Hương 

Lúc nào đó chắc phải nhìn thử mấy bản dịch tiếng Anh xem thế nào.

Thơ (tục) Hồ Xuân Hương

Đánh đu
Bốn cột khen ai khéo khéo trồng,
Người thì lên đánh kẻ ngồi trông,
Trai đu gối hạc khom khom cật
Gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng.
Bốn mảnh quần hồng bay phấp phới,
Hai hàng chân ngọc duỗi song song.
Chơi xuân có biết xuân chăng tá.
Cọc nhổ đi rồi, lỗ bỏ không!


Núi Kẽm Trống
Hai bên thì núi giữa thì sông.
Có phải đây là Kẽm Trống không?
Sóng dồn mặt nước vỗ long bong.
ở trong hang núi còn hơi hẹp,
Ra khỏi đầu non đã rộng thùng.
Qua cửa mình ơi! Nên ngắm lại,
Nào ai có biết nỗi bưng bồng.


Động Hương Tích
Bầy đặt kìa ai khéo khéo phòm,
Nứt ra một lỗ hỏm hòm hom.
Người quen cõi Phật chen chân xọc,
Kẻ lạ bầu tiên mỏi mắt dòm.
Giọt nước hữu tình rơi thánh thót,
Con thuyền vô trạo cúi lom khom.
Lâm tuyền quyến cả phồn hoa lại,
Rõ khéo trời già đến dở dom.


Đèo Ba Dội
Một đèo, một đèo, lại một đèo,
Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo.
Cửa son đỏ loét tùm hum nóc,
Hòn đá xanh rì lún phún rêu.
Lắt lẻo cành thông cơn gió thốc,
Đầm đìa lá liễu giọt sương gieo.
Hiền nhân, quân tử ai là chẳng ...
Mỏi gối, chồn chân vẫn muốn trèo.


Hang Cắc Cớ
Trời đất sinh ra đá một chòm,
Nứt làm hai mảnh hỏm hòm hom.
Kẽ hầm rêu mốc trơ toen hoẻn,
Luồng gió thông reo vỗ phập phòm.
Giọt nước hữu tình rơi lõm bõm,
Con đường vô ngạn tối om om.
Khen ai đẽo đá tài xuyên tạc
Khéo hớ hênh ra lắm kẻ dòm!


Hang Thanh Hóa
Khen thay con tạo khéo khôn phàm,
Một đố dương ra biết mấy ngoàm.
Lườn đá cỏ leo, rờ rậm rạp.
Lách khe nước rỉ, mó lam nham.
Một sư đầu trọc ngồi khua mõ,
Hai tiểu lưng tròn đứng giữ am.
Đến mới biết rằng hang Thanh Hóa,
Chồn nhân, mỏi gối, hãy còn ham.


Chùa Quán Sứ 
Quán sứ sao mà cảnh vắng teo, 
Hỏi thăm sư cụ đáo nơi neo? 
Chày kình tiểu để suông không đấm, 
Tràng hạt vãi lần đếm lại đeo. 
Sáng banh không kẻ khua tang mít, 
Trưa trật nào người móc kẽ rêu. 
Cha kiếp đường tu sao lắt léo, 
Cảnh buồn thêm ngán nợ tình đeo. 


Đá chẹt thi 
Cục núi khen cho khéo bất tình 
Thò ra đứng chẹt giữa đường Thanh 
Hai bên khép lại hơi gần tí 
Một dải thông qua chút đỉnh đinh 
Thế lộ có đâu ngăn đón mặt 
Nhân tình ai chịu cản ngang mình 
Bấy nhiêu năm trước nghe còn chẹt 
Mới mở mang ra đã rộng thênh


Vịnh cái quạt 
Một lỗ sâu sâu mấy cũng vừa,
Duyên em dính dáng tự bao giờ.
Chành ra ba góc da còn thiếu,
Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa,
Mát mặt anh hùng khi tắt gió,
Che đầu quân tử lúc sa mưa.
Nâng niu ướm hỏi người trong trướng,
Phì phạch trong lòng đã sướng chưa?

Mười bảy hay là mười tám đây?
Cho ta yêu dấu chẳng rời tay.
Mỏng dầy chừng ấy chành ba góc,
Rộng hẹp dường nào cắm một cây.
Càng nóng bao nhiêu càng muốn mát,
Yêu đêm chưa phỉ lại yêu ngày.
Hồng hồng má phấn duyên vì cậy,
Chúa dấu vua yêu một cái này.


Con ốc nhồi
Bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi
Đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi,
Quân tử có thương thì bóc yếm
Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi.


Giếng nước
Ngõ ngang thăm thẳm tới nhà ông
Giếng tốt thanh thơi, giếng lạ lùng.
Cầu trắng phau phau đôi ván ghép,
Nước trong leo lẻo một dòng thông.
Cỏ gà lún phún leo quanh mép,
Cá diếc le te lách giữa dòng.
Giếng ấy thanh tân ai chẳng biết,
Ðố ai dám thả nạ dòng dòng.


Quả mít
Thân em như quả mít trên cây,
Vỏ nó sù sì, múi nó dày.
Quân tử có yêu thì đóng cọc,
Xin đừng mân mó nhựa ra tay.


Trống thủng
Của em bưng bít vẫn bùi ngùi,
Nó thủng vì chưng kẻ nặng dùi,
Ngày vắng đập tung dăm bảy chiếc,
Đêm thanh tỏm cắc một đôi hồi,
Khi giang thẳng cánh bù khi cúi
Chiến đứng không thôi lại chiến ngồi.
Nhắn nhủ ai về thương lấy với,
Thịt da ai cũng thế mà thôi.


Đánh cờ
Chàng với thiếp đêm khuya trằn trọc, 
Ðốt đèn lên đánh cuộc cờ người. 
Hẹn rằng đấu trí mà chơi, 
Cấm ngoại thuỷ không ai được biết. 
Nào tướng sĩ dàn ra cho hết, 
Ðể đôi ta quyết liệt một phen. 
Quân thiếp trắng, quân chàng đen, 
Hai quân ấy chơi nhau đà đã lửa. 
Thoạt mới vào chàng liền nhảy ngựa, 
Thiếp vội vàng vén phứa tịnh lên. 
Hai xe hà, chàng gác hai bên, 
Thiếp thấy bí, thiếp liền ghểnh sĩ. 
Chàng lừa thiếp đương khi bất ý, 
Ðem tốt đầu dú dí vô cung, 
Thiếp đang mắc nước xe lồng, 
Nước pháo đã nổ đùng ra chiếu. 
Chàng bảo chịu, thiếp rằng chẳng chịu, 
Thua thì thua quyết níu lấy con. 
Khi vui nước nước non non, 
Khi buồn lại giở bàn son quân ngà.


Đưa đò 
Chú lái kia ơi, biết chú rồi, 
Qua sông rồi lại đấm ngay bòi! 
Chèo ghe vừa khỏi dòng sông ngược, 
Đấm cọc ngay vào ngấn nước xuôi. 
Mới biết lên bờ đà vỗ đít, 
Nào khi giữa khúc đã co vòi. 
Chuyến đò nên nghĩa sao không nhớ? 
Sang nữa hay là một chuyến thôi?


Chơi hoa 
Đã trót chơi hoa phải có trèo, 
Trèo lên chớ ngại mỏi xương nhèo. 
Cành la cành bổng vin co vít, 
Bông chín bông xanh để lộn phèo.


Dệt cửi đêm 
Thắp ngọn đèn lên thấy trắng phau 
Con cò mấp máy suốt đêm thâu 
Hai chân đạp xuống năng năng nhắc 
Một suốt đâm ngang thích thích mau 
Rộng hẹp nhỏ to vừa vặn cả 
Ngắn dài khuôn khổ vẫn như nhau 
Cô nào muốn tốt ngâm cho kỹ 
Chờ đến ba thu mới dãi màu. 


Hồ Xuân Hương 

Đọc thêm các bài thơ khác của Hồ Xuân Hương.