Himadri, aka Argumentative old git, an Indian growing up in Britain. In his 50s. A classic literature lover, especially Russian literature, or at least, heavily influenced by it.
1/ A beautiful passage Himadri wrote about Tolstoy:
"In our modern times, we tend not to believe in the concept of transcendence: if the material word is the only world there is, then there can be nothing to transcend to, and all feelings, all emotions, are either merely “feelbad” or “feelgood”: “feelgood” is what we should all strive for, as this, after all, is the sole purpose of living; and “feelbad” is what you take anti-depressants to ward off. This is perhaps why I come away from so many modern novels with the sense that I have witnessed merely small, insignificant people experiencing small, insignificant feelings. But with Tolstoy, I feel I am in a much bigger world. No other writer, I think, has depicted the physical surfaces of our lives so meticulously; but Tolstoy depicts also a sense of transcendence, even though we can but vaguely know what those regions may be that we are transcending to. He depicts that sense sublime of something that is more deeply interfused – something that refuses to be pinned down, but which we cannot ignore without diminishing ourselves. It is in that sense of joy we feel even as we grieve, even as we feel pain – even as we are disturbed. It is certainly what Levin feels when he unexpectedly catches sight of Kitty in the carriage."
(http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2012/11/18/on-joy-a-scene-from-anna-karenina/)
2/ http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2012/09/30/happy-families-unhappy-families-the-two-strands-of-anna-karenina/
The article analyses how "Anna Karenina" is much more than a juxtaposition of stories about an unhappy family (Anna- Vronsky) and a happy family (Kitty- Levin). "I find it hard to believe that a writer who could create a work of such endless complexity would splice the two stories together simply to depict something so banal as a contrast between happiness and unhappiness, light and shade. The ties binding these stories together must be stronger than merely this."
Himadri also mentions a 3rd family in the novel, which, structurally, holds together the 2 strands- Anna is Stiva Oblonsky's sister and Kitty is Dolly's, and raises the question on whether this family may be considered happy or unhappy.
3/ http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2012/09/02/all-happy-families-are-alike-some-thoughts-half-way-through-anna-karenina/
"Yes, I am reading this very slowly indeed, but I am gasping in wonder and in astonishment in just about every page. Tolstoy, despite his reputation for didacticism, does not judge: Tolstoy once said that fiction is most effective when the author is not seen to take sides. This may seem strange coming from an author renowned for his didacticism, but he lives up to his principle: here, instead of judging, he explores. He questions incessantly the extent to which these characters are responsible for what they do, for being who they are. As he enters the mind of each of his characters, it appears that they cannot act otherwise: and yet, each is morally responsible for their own actions, and this remains, right to the end of the novel and beyond, a terrible unsolved paradox. Each of these characters is trapped within their own selves: they cannot even begin to understand their own complex psyches, and, to their terror, appear to rush headlong towards a doom they can vaguely sense, but cannot avoid. The sense of the tragic is intense: never has the terror in our everyday lives been expressed with such disconcerting power."
"My own taste in literature has been moulded by Tolstoy more than by anyone else: I discovered his two great novels as a teenager, and have been reading and re-reading them ever since. And, looking over my personal likes and dislikes, it seems clear to me that I, wittingly or unwittingly, measure all fiction by the yardstick provided by Tolstoy. This naturally has problems: the further any fiction is from Tolstoy’s aesthetics, the less I find myself able to enter into its spirit; and yet, if any author’s aesthetic values do come close to Tolstoy’s, that author almost inevitably falls short."
4/ A response to all the people who think literature should not be taught at school:
http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2011/03/13/why-teach-literature-in-schools/
5/ On the silliness of "identifying with the characters" as a criterion of literary merit:
http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2013/02/20/identifying-with-characters/
6/ On Emily Bronte, "Wuthering heights" and Romanticism:
http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2010/04/18/wuthering-heights-and-romanticism/
7/ In praise of Charles Dickens, in defence of sentimentality, melodrama and caricatures:
http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2010/05/29/dickens-and-his-detractors/
https://argumentativeoldgit.wordpress.com/2011/08/12/on-sentimentality/
https://argumentativeoldgit.wordpress.com/2011/08/13/on-melodrama/
8/ http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2010/08/25/flaubert-a-miserable-old-git/
"Gustave Flaubert is known, with reason, as a misanthropic old cynic. And yet, he could be oddly moving."
"Flaubert’s writings present us with a depiction of the utter nothingness at the heart of it all. There is, after all, no-one quite so cynical as a disappointed Romantic: even such inveterate pessimists as Conrad or Beckett were but novices in comparison to Flaubert.
And yet, against all that, there is that extraordinary beauty of his writing. Flaubert’s pessimism isn’t accompanied with an indifferent shrug of the shoulder, but with a profound sadness that things should be so."
9/ Response to an (idiotic) attack on book snobs:
http://argumentativeoldgit.wordpress.com/2013/08/13/an-appeal-on-behalf-of-book-snobs/
(Guess I don't need to tell you I'm a book snob myself?)
The ones linked above may or may not be some of his best entries, they just happen to deal with some writers I love (such as Tolstoy) and something I care about. There are many, many, other great, insightful and thought-provoking posts.
I've just discovered the blog recently, and love it, not only because he and I share some passions and views in common, but also because a) he reminds me of the ecstasy of reading "Anna Karenina" and of discovering Tolstoy and of my wish to read more of Tolstoy's works, b) he reminds me that Russian literature is 1 of the greatest in the world, with so many great, acclaimed, influential authors I haven't read (which is a pity), c) he makes me reconsider an idea developed recently of a kind of writing I like, some sort of standard, because there are various types of good writings and I myself have liked some writers who have different styles and temperaments and at the same time I realise that I have made the same mistake as a group of people I can't stand. So, yeah...
Sunday, 2 February 2014
Saturday, 1 February 2014
"Vấn đề ngôn ngữ trong văn chương lưu vong"- Trường hợp Nabokov
Từ bài "Vấn đề ngôn ngữ trong văn chương lưu vong" của Hoàng Ngọc- Tuấn (http://www.tienve.org/home/viet/viewVietJournals.do?action=viewArtwork&artworkId=195):
"[...]
9
Một trường hợp khác cũng khiến ta phải suy nghĩ: trường hợp Vladimir Nabokov. Giống với Conrad, Nabokov chọn tiếng Anh để viết; nhưng khác với Conrad, Nabokov đã xuất bản chín tác phẩm bằng tiếng mẹ đẻ - Nga ngữ - trước khi chuyển sang tiếng Anh. Nabokov được học Anh ngữ từ thuở nhỏ với một gia sư người Anh và, khi lớn lên, ông tốt nghiệp văn chương tại đại học Cambridge với hạng tối ưu danh dự. Nhưng lý do khiến ông chuyển từ Nga ngữ sang Anh ngữ không phải đơn giản chỉ vì ông có khả năng viết tiếng Anh ngoại hạng. Hai tác phẩm đầu tiên bằng Anh ngữ của ông, The Real Life of Sebastian Knight (1941) và Bend Sinister (1947), không được một số phê bình gia xem có giá trị ngang tầm những tác phẩm hay nhất bằng Nga ngữ trước đó của ông. Và chính ông cũng đã thú nhận rằng tiếng Anh của ông không thể nào so với tiếng Nga của ông: "Tấn bi kịch của riêng tôi, một tấn bi kịch không thể, đúng ra là không nên, để bất cứ ai phải lưu tâm, đó là tôi đã từ bỏ ngôn ngữ tự nhiên của tôi, thành ngữ tự nhiên của tôi, tiếng Nga phong phú, phong phú và thuần thục vô hạn của tôi, để đổi lấy thứ ngôn ngữ hạng hai là tiếng Anh." Vậy tại sao ông đã chọn tiếng Anh để viết suốt đời còn lại?
Ta hãy nhìn lại cuộc sống và viết của ông để thấy mọi sự rõ ràng hơn. Khi còn ở Nga, ông đã xuất bản hai tập thơ tiếng Nga. Khi sang Anh, ông lại cho ra đời hai tập thơ tiếng Nga nữa. Từ 1922 đến 1940, Nabokov sống ở Đức và Pháp, và bắt đầu sáng tác tiểu thuyết, nhưng vẫn tiếp tục viết hoàn toàn bằng tiếng Nga. Những năm viết tiểu thuyết Nga ngữ là những năm ông sống trong nghèo đói và hầu như vô danh. (Chỉ đến sau này, khi ông đã lừng danh với những tác phẩm Anh ngữ, những tiểu thuyết Nga ngữ mới dần dần được lưu ý và đánh giá đúng mức.) Tất cả tiểu thuyết bằng Nga ngữ của ông chỉ được xuất bản với số lượng rất nhỏ ở Berlin và Paris. Hai cuốn đầu tiên được dịch sang Đức ngữ, nhưng số tiền ông lãnh được từ nhà xuất bản chỉ đủ để ông chi vào những cuộc đi bắt bươm bướm (ông yêu côn trùng học và đã công bố 18 luận văn khoa học về ngành này.) Không có một tác phẩm Nga ngữ nào mang đến cho ông hơn vài trăm đô-la. Ông phải sống bằng nhiều nghề: dạy tennis, dạy tiếng Nga và Anh, làm diễn viên hậu cảnh cho những cuốn phim hạng bét. Ông thường mô tả kiểu sống và viết của ông trong thời gian ở Đức và Pháp như một kiểu sống bám vào cái "bất động sản không tưởng" ("unreal estate") của ký ức và nghệ thuật Nga.
Khi sang định cư ở Mỹ, ông nhận ra rằng trong suốt thời gian ở Âu châu ông đã vấp phải một sai lầm nghiêm trọng khiến cả sự nghiệp văn chương có thể dẫn đến sụp đổ: ông đã nỗ lực hoài công tìm kiếm trong một quá khứ đã quá cũ và xa tầm tay một khởi đầu mới cho sức sống văn chương. Nếu ông chỉ loay hoay mãi với tiếng Nga, ông chỉ có thể kéo dài sự nghiệp của một nhà văn Nga ở nước ngoài - một sự nghiệp khốn khổ vì khó được đánh giá đúng mức. Tiếng Nga, dù là tiếng của một cường quốc, không phải là thứ tiếng dễ mở rộng trên trường quốc tế. Bản dịch những tác phẩm của ông, nói cho cùng, vẫn không thể nào diễn đạt hết những điểm xuất sắc về văn chương và tư tưởng trong nguyên tác tiếng Nga. Nhận ra như thế, nhưng để một nhà văn yêu nước phải bỏ đi tiếng mẹ đẻ của một đại quốc có nền văn học rực rỡ và lâu đời quả không dễ dàng. Nabokov bày tỏ rằng, đối với ông - một người đã bắt rễ rất sâu xa vào văn chương Nga - việc sử dụng Anh ngữ làm văn chương là một công tác "đau đớn quá sức - như thể phải tập lại từ đầu để cầm nắm đồ vật với hai bàn tay đã bị tạc đạn làm mất hết bảy tám ngón." Dù có khả năng Anh ngữ ngoại hạng, và đã tự dịch tiểu thuyết Despair vào năm 1936 (nhà John Long xuất bản tại Luân Đôn năm 1937), Nabokov cũng phải cảm thấy sự khó khăn cực độ khi bắt đầu nhảy hẳn vào Anh ngữ. Ông chưa bao giờ tỏ ý hài lòng với bản dịch đó của chính mình và, suốt đời còn lại, không bao giờ cố gắng tự dịch một lần nào nữa. Ông còn thấy rất rõ rằng, chỉ có tiếng mẹ đẻ mới chở hết được những gì ông muốn thể hiện trong tác phẩm sinh ra từ cách suy nghĩ của một nhà văn mang tính cách Nga đậm đặc, nhắm tới những độc giả chủ yếu là người Nga.
Khi quyết định nhảy vào Anh ngữ, Nabokov phải cố gắng vượt qua chính quá khứ của mình, vứt bỏ những ám ảnh đầy chất Nga, để nhắm đến những đề tài mới cho một sức sống văn chương mới mà đối tượng độc giả là con người trên đất Mỹ và thế giới. Tiểu thuyết The Real Life of Sebastian Knight, tác phẩm đầu tiên bằng Anh ngữ của Nabokov, bộc lộ rất rõ những cố gắng này: nó là một diễn từ nhằm ôn lại cả quá khứ của nhà văn và tuyên bố một kết thúc cho quá khứ đó; đồng thời, nó khẳng định một thái độ dứt khoát hướng về tương lai. Trong tác phẩm này, Nabokov đã viết lại toàn bộ đời sống, suy nghĩ và tư duy sáng tác của Sebastian Knight, một nhân vật giả tưởng có tất cả những đặc tính của chính Nabokov. Sebastian Knight, một nhà văn Anh lưu vong trên đất Nga, không thể trở về cố quốc, nhất định tiếp tục sự nghiệp văn chương của mình bằng Anh ngữ vì tha thiết yêu tiếng mẹ đẻ. Trước khi qua đời, Knight đã hoàn tất năm tác phẩm xuất sắc bằng Anh ngữ, nhưng những tác phẩm này hầu như bị đánh giá hoàn toàn sai lầm, và bị quên lãng, vì không mấy ai ở Nga lưu tâm đến một nhà văn lưu vong người Anh. Chua chát thay, khi Knight chết, ông dùng tiếng Nga để viết bức thư cuối cùng cho người em; và hồ sơ lưu ở bệnh viện ghi nhận ông là một người Nga - một người Nga bình thường, chứ không phải là một người Anh, và cũng không phải là một nhà văn Nga. Câu chuyện gợi lên ý tưởng rằng, nếu Nabokov không muốn chấp nhận một cuộc đời vô vọng như nhân vật Sebastian Knight, thì ông không nên bước theo vết chân của nhân vật ấy. Thực ra, Nabokov đã sống, suy nghĩ, và viết như nhân vật Sebastian Knight suốt trong hai mươi năm ở Đức và Pháp. Knight thất bại trong cuộc sống và sự nghiệp văn chương vì y không chịu nhìn vào hiện tại và nhìn về phía trước, mà cứ quay lại sục sạo mãi trong một quá khứ đã mất để khóc than, oán trách, nguyền rủa, và tô vẽ ảo tưởng. The Real Life of Sebastian Knight, tác phẩm Anh ngữ đầu tiên của Nabokov, đánh dấu chấm hết cho nửa cuộc đời trước của ông, và mở ra một cuộc đời mới với một sức sống văn chương mới đầy triển vọng to lớn. Từ đó cho đến hết ba mươi sáu năm còn lại, Nabokov đã không ngừng tiến lên đến đỉnh cao của nghệ thuật văn chương thế giới.
10
Khi Nabokov bỏ tiếng Nga nhảy sang tiếng Anh, nhiều người trong giới văn chương Nga lưu vong đã không xem ông như một nhà văn Nga nữa. Thái độ này thật dễ hiểu. Họ chỉ muốn ông tiếp tục dùng tiếng Nga, kể lể mãi những vàng son cũ, để làm dáng cho giới cầm bút và cho cái cộng đồng lưu vong Nga khốn khổ, bế tắc, mù quáng, và không dám đối diện với cái bao la của sự tự do và tinh thần sáng tạo. Nhà thơ Nga lưu vong Joseph Brodsky, người suốt đời làm thơ bằng tiếng mẹ đẻ và đoạt giải Nobel văn chương năm 1987, cũng nhận thấy rằng phần đông những cây bút lưu vong rơi vào một đời sống cực kỳ cô đơn, chỉ còn có bản thân với tiếng mẹ đẻ và không còn gì khác. Ông nhìn tình trạng này qua một ẩn dụ chua chát: người viết lưu vong "giống như một con chó, hay một con người bị nhốt vào trong một cái cũi và ném vào không gian (dĩ nhiên giống con chó hơn con người, vì chẳng ai bõ công lôi bạn về lại với mặt đất). Và cái cũi chính là tiếng mẹ đẻ", và ông nói thêm: "... chẳng bao lâu tên hành khách trong cái cũi kia sẽ khám phá rằng cái cũi không bay về mặt đất mà bay luôn ra cõi ngoài." Vì trở ngại ngôn ngữ, nhiều người viết lưu vong không theo kịp nhịp điệu đương thời, nên rút về cố thủ trong những thành quách của quá khứ. Và tiếng mẹ đẻ là một thành quách vững chãi mà y còn giữ được. Theo cách nói của Brodsky, trước kia, tiếng mẹ đẻ là "cây kiếm"; giờ đây, nó biến thành "cái mộc", hay "cái cũi". Người viết lưu vong nằm sau cái mộc ấy, hay nằm trong cái cũi ấy, để tưởng về quá khứ, "đầu y cứ ngoái mãi về phía sau và nước mắt, nước miếng rơi ướt đầm cả hai vai." Không theo kịp hiện tại, y không dám nghĩ về tương lai, "y thực tình không muốn ngày mai đến, vì y biết rằng nó sẽ làm thay đổi những gì y ôm giữ", và "tương lai đe doạ chừng nào, y càng trở nên bảo thủ lỳ lợm chừng ấy." Đó chính là nguyên nhân tại sao phần nhiều văn chương lưu vong viết bằng tiếng mẹ đẻ mang một màu xám xịt cũ kỹ cả về ngôn ngữ văn chương, phong cách, và đề tài. Sau rất nhiều năm ở hải ngoại, nhiều cây bút vẫn còn tiếp tục lập lại và kéo dài kiểu viết từ những ngày còn trên cố quốc.
Những nhận xét của Brodsky giúp ta hiểu rõ Nabokov hơn. Ta thử hỏi nếu Nabokov cứ tiếp tục viết tiếng Nga, sống nghèo đói, và bị quên lãng, thì liệu ông làm gì được cho nước Nga và thế giới. Rời nước Nga năm 1919, lúc ông mới hai mươi tuổi, để sang Anh quốc, rồi lang thang ở Âu Châu và từ đó chưa bao giờ có dịp trở về, cái ám ảnh văn chương Nga đối với ông là cái ám ảnh của một nền văn chương dù vĩ đại nhưng đã cũ - nền văn chương từ đầu thế kỷ 20 trở về trước. Tiếng Nga của ông là tiếng Nga học được từ nền văn chương đó. Ông không được sống thực sự với con người và ngôn ngữ Nga của cuộc sống Nga đương thời. Thế nhưng, nhiệm vụ của ông, trước hết và trên hết, là sáng tạo văn chương cho thế giới của thế kỷ mà ông đang sống (tất nhiên có nước Nga trong thế giới đó, nhưng không phải nước Nga là tất cả thế giới đó).
Ta thử đặt một câu hỏi về nhiệm vụ nhà văn đối với tiếng mẹ đẻ: tại sao Nabokov không cố gắng viết tiếng Nga, và làm mới tiếng Nga như Neruda đã làm mới tiếng Tây Ban Nha? Để trả lời câu hỏi này, ta cứ so sánh trường hợp của ông và của Neruda. Trong khi Neruda viết tiếng Tây Ban Nha, ông biết rằng tác phẩm mình sẽ được đọc ở Chile, ở Châu Mỹ La-tinh, và ở Tây Ban Nha; ngược lại, trong khi Nabokov viết, ông biết chắc rằng tác phẩm của ông sẽ không thể được đọc ở Nga, ít nhất là đến hết đời ông. Thực vậy, ông qua đời năm 1977, và không thể tưởng tượng đến chừng nào những tác phẩm tiếng Nga của mình sẽ được người Nga trong nước đọc. Nếu ông cứ cố gắng làm mới tiếng mẹ đẻ, để rồi rất lâu sau khi ông qua đời tác phẩm mới vào được nước Nga, thì có lẽ khi ấy những cái gọi là độc sáng (thuở ông còn sống) sẽ không còn gì là độc sáng nữa. Và nếu thế, ông sẽ lại bị nước Nga đánh giá sai lầm (sau khi suốt đời đã bị thế giới đánh giá sai lầm). Nabokov cũng không cấp thiết phải thực hiện nhiệm vụ bảo tồn tiếng mẹ đẻ như Singer, vì Nga ngữ là một sinh ngữ quan trọng (chứ không phải là một thứ tiếng ít người nói như Yiddish), và nước Nga không có nguy cơ tuyệt chủng. Nabokov cũng không thể chia xẻ những kinh nghiệm lưu vong với lớp người Nga lưu vong sau Đệ nhị thế chiến (họ có những đề tài nóng hổi của họ, mà ông không có). Ông lại càng không thể bám mãi những đề tài trong quá khứ Nga mà ông đã chứng kiến (từ Đệ nhất thế chiến trở về trước) để viết. Do đó, dù rất đau đớn để bỏ tiếng Nga (nỗi đau đớn kéo dài suốt đời), ông vẫn phải bỏ, để được sống như một nhà văn thực sự, một nhà văn nói lên được những gì sinh động nhất, sâu sắc nhất của cuộc sống thực mình đang sống, của thế giới thực mình đang ở..."
____________________________________________________
Từ bài "Lưu vong như 1 phạm trù mỹ học" của Nguyễn Hưng Quốc (http://tienve.org/home/literature/viewLiterature.do?action=viewArtwork&artworkId=5040):
"... Nhưng ngoài ký ức tập thể, có điểm gì chung nhất giữa những người cầm bút lưu vong Việt Nam? Có vẻ như là ám ảnh về ngôn ngữ. Thật ra, người cầm bút lưu vong nào cũng bị ám ảnh bởi ngôn ngữ. Người Việt Nam lại càng bị ám ảnh bởi ngôn ngữ: một trong những niềm tự hào lớn nhất của người Việt Nam là, sau hơn một ngàn năm bị Trung Hoa đô hộ, họ vẫn giữ được một ngôn ngữ riêng. Dưới thời Pháp thuộc, với các nhà nho duy tân đầu thế kỷ 20, ngôn ngữ trở thành một “mặt trận” nơi sự lựa chọn giữa chữ Hán và chữ quốc ngữ trở thành một lựa chọn chính trị; với Phạm Quỳnh, sự tồn vong của ngôn ngữ được đồng nhất với sự tồn vong của tổ quốc: “… tiếng ta còn, nước ta còn”. Sống ở nước ngoài, ngôn ngữ trở thành một vấn đề phức tạp. Người cầm bút thường xuyên bị hỏi hoặc tự hỏi: viết bằng tiếng gì? Câu trả lời tuỳ nhiều yếu tố, cả lịch sử lẫn cá nhân. Nhiều nhà văn gốc Phi châu có thể thanh thản viết bằng tiếng Pháp, thứ ngôn ngữ, thoạt đầu, của đế quốc, sau, biến thành thứ tiếng chính thức ở nước họ. Nhiều nhà văn gốc Á châu, nhất là từ Ấn Độ, Philippines và Singapore có thể thoải mái viết bằng tiếng Anh mà không hề cảm thấy lạc lõng trong cộng đồng của họ. Với người cầm bút Việt Nam thì khác. Phần lớn giới cầm bút thuộc thế hệ thứ nhất đều chọn viết tiếng Việt. Đó là một chọn lựa khá tự nhiên nhưng lại đầy nhức nhối và càng ngày càng nhức nhối: người ta biết rõ cái giá mình phải trả, trong đó, cái giá lớn nhất là sự cô đơn. Độc giả đã ít, lại phân tán, xa xôi và hờ hững. Viết văn như hét vào miệng giếng, chỉ nghe tiếng mình vọng lại từ đáy nước thăm thẳm. Vừa viết vừa buồn. Vừa muốn chia sẻ lại vừa tuyệt vọng..."
____________________________________________________
Đã hiểu tại sao Vladimir Nabokov gần như không viết bằng tiếng Pháp dù có thể dùng tiếng Pháp như tiếng Anh và tiếng Nga.
____________________________________________________
"Và chính ông cũng đã thú nhận rằng tiếng Anh của ông không thể nào so với tiếng Nga của ông."
À vâng, tác giả của "Lolita"......
"[...]
9
Một trường hợp khác cũng khiến ta phải suy nghĩ: trường hợp Vladimir Nabokov. Giống với Conrad, Nabokov chọn tiếng Anh để viết; nhưng khác với Conrad, Nabokov đã xuất bản chín tác phẩm bằng tiếng mẹ đẻ - Nga ngữ - trước khi chuyển sang tiếng Anh. Nabokov được học Anh ngữ từ thuở nhỏ với một gia sư người Anh và, khi lớn lên, ông tốt nghiệp văn chương tại đại học Cambridge với hạng tối ưu danh dự. Nhưng lý do khiến ông chuyển từ Nga ngữ sang Anh ngữ không phải đơn giản chỉ vì ông có khả năng viết tiếng Anh ngoại hạng. Hai tác phẩm đầu tiên bằng Anh ngữ của ông, The Real Life of Sebastian Knight (1941) và Bend Sinister (1947), không được một số phê bình gia xem có giá trị ngang tầm những tác phẩm hay nhất bằng Nga ngữ trước đó của ông. Và chính ông cũng đã thú nhận rằng tiếng Anh của ông không thể nào so với tiếng Nga của ông: "Tấn bi kịch của riêng tôi, một tấn bi kịch không thể, đúng ra là không nên, để bất cứ ai phải lưu tâm, đó là tôi đã từ bỏ ngôn ngữ tự nhiên của tôi, thành ngữ tự nhiên của tôi, tiếng Nga phong phú, phong phú và thuần thục vô hạn của tôi, để đổi lấy thứ ngôn ngữ hạng hai là tiếng Anh." Vậy tại sao ông đã chọn tiếng Anh để viết suốt đời còn lại?
Ta hãy nhìn lại cuộc sống và viết của ông để thấy mọi sự rõ ràng hơn. Khi còn ở Nga, ông đã xuất bản hai tập thơ tiếng Nga. Khi sang Anh, ông lại cho ra đời hai tập thơ tiếng Nga nữa. Từ 1922 đến 1940, Nabokov sống ở Đức và Pháp, và bắt đầu sáng tác tiểu thuyết, nhưng vẫn tiếp tục viết hoàn toàn bằng tiếng Nga. Những năm viết tiểu thuyết Nga ngữ là những năm ông sống trong nghèo đói và hầu như vô danh. (Chỉ đến sau này, khi ông đã lừng danh với những tác phẩm Anh ngữ, những tiểu thuyết Nga ngữ mới dần dần được lưu ý và đánh giá đúng mức.) Tất cả tiểu thuyết bằng Nga ngữ của ông chỉ được xuất bản với số lượng rất nhỏ ở Berlin và Paris. Hai cuốn đầu tiên được dịch sang Đức ngữ, nhưng số tiền ông lãnh được từ nhà xuất bản chỉ đủ để ông chi vào những cuộc đi bắt bươm bướm (ông yêu côn trùng học và đã công bố 18 luận văn khoa học về ngành này.) Không có một tác phẩm Nga ngữ nào mang đến cho ông hơn vài trăm đô-la. Ông phải sống bằng nhiều nghề: dạy tennis, dạy tiếng Nga và Anh, làm diễn viên hậu cảnh cho những cuốn phim hạng bét. Ông thường mô tả kiểu sống và viết của ông trong thời gian ở Đức và Pháp như một kiểu sống bám vào cái "bất động sản không tưởng" ("unreal estate") của ký ức và nghệ thuật Nga.
Khi sang định cư ở Mỹ, ông nhận ra rằng trong suốt thời gian ở Âu châu ông đã vấp phải một sai lầm nghiêm trọng khiến cả sự nghiệp văn chương có thể dẫn đến sụp đổ: ông đã nỗ lực hoài công tìm kiếm trong một quá khứ đã quá cũ và xa tầm tay một khởi đầu mới cho sức sống văn chương. Nếu ông chỉ loay hoay mãi với tiếng Nga, ông chỉ có thể kéo dài sự nghiệp của một nhà văn Nga ở nước ngoài - một sự nghiệp khốn khổ vì khó được đánh giá đúng mức. Tiếng Nga, dù là tiếng của một cường quốc, không phải là thứ tiếng dễ mở rộng trên trường quốc tế. Bản dịch những tác phẩm của ông, nói cho cùng, vẫn không thể nào diễn đạt hết những điểm xuất sắc về văn chương và tư tưởng trong nguyên tác tiếng Nga. Nhận ra như thế, nhưng để một nhà văn yêu nước phải bỏ đi tiếng mẹ đẻ của một đại quốc có nền văn học rực rỡ và lâu đời quả không dễ dàng. Nabokov bày tỏ rằng, đối với ông - một người đã bắt rễ rất sâu xa vào văn chương Nga - việc sử dụng Anh ngữ làm văn chương là một công tác "đau đớn quá sức - như thể phải tập lại từ đầu để cầm nắm đồ vật với hai bàn tay đã bị tạc đạn làm mất hết bảy tám ngón." Dù có khả năng Anh ngữ ngoại hạng, và đã tự dịch tiểu thuyết Despair vào năm 1936 (nhà John Long xuất bản tại Luân Đôn năm 1937), Nabokov cũng phải cảm thấy sự khó khăn cực độ khi bắt đầu nhảy hẳn vào Anh ngữ. Ông chưa bao giờ tỏ ý hài lòng với bản dịch đó của chính mình và, suốt đời còn lại, không bao giờ cố gắng tự dịch một lần nào nữa. Ông còn thấy rất rõ rằng, chỉ có tiếng mẹ đẻ mới chở hết được những gì ông muốn thể hiện trong tác phẩm sinh ra từ cách suy nghĩ của một nhà văn mang tính cách Nga đậm đặc, nhắm tới những độc giả chủ yếu là người Nga.
Khi quyết định nhảy vào Anh ngữ, Nabokov phải cố gắng vượt qua chính quá khứ của mình, vứt bỏ những ám ảnh đầy chất Nga, để nhắm đến những đề tài mới cho một sức sống văn chương mới mà đối tượng độc giả là con người trên đất Mỹ và thế giới. Tiểu thuyết The Real Life of Sebastian Knight, tác phẩm đầu tiên bằng Anh ngữ của Nabokov, bộc lộ rất rõ những cố gắng này: nó là một diễn từ nhằm ôn lại cả quá khứ của nhà văn và tuyên bố một kết thúc cho quá khứ đó; đồng thời, nó khẳng định một thái độ dứt khoát hướng về tương lai. Trong tác phẩm này, Nabokov đã viết lại toàn bộ đời sống, suy nghĩ và tư duy sáng tác của Sebastian Knight, một nhân vật giả tưởng có tất cả những đặc tính của chính Nabokov. Sebastian Knight, một nhà văn Anh lưu vong trên đất Nga, không thể trở về cố quốc, nhất định tiếp tục sự nghiệp văn chương của mình bằng Anh ngữ vì tha thiết yêu tiếng mẹ đẻ. Trước khi qua đời, Knight đã hoàn tất năm tác phẩm xuất sắc bằng Anh ngữ, nhưng những tác phẩm này hầu như bị đánh giá hoàn toàn sai lầm, và bị quên lãng, vì không mấy ai ở Nga lưu tâm đến một nhà văn lưu vong người Anh. Chua chát thay, khi Knight chết, ông dùng tiếng Nga để viết bức thư cuối cùng cho người em; và hồ sơ lưu ở bệnh viện ghi nhận ông là một người Nga - một người Nga bình thường, chứ không phải là một người Anh, và cũng không phải là một nhà văn Nga. Câu chuyện gợi lên ý tưởng rằng, nếu Nabokov không muốn chấp nhận một cuộc đời vô vọng như nhân vật Sebastian Knight, thì ông không nên bước theo vết chân của nhân vật ấy. Thực ra, Nabokov đã sống, suy nghĩ, và viết như nhân vật Sebastian Knight suốt trong hai mươi năm ở Đức và Pháp. Knight thất bại trong cuộc sống và sự nghiệp văn chương vì y không chịu nhìn vào hiện tại và nhìn về phía trước, mà cứ quay lại sục sạo mãi trong một quá khứ đã mất để khóc than, oán trách, nguyền rủa, và tô vẽ ảo tưởng. The Real Life of Sebastian Knight, tác phẩm Anh ngữ đầu tiên của Nabokov, đánh dấu chấm hết cho nửa cuộc đời trước của ông, và mở ra một cuộc đời mới với một sức sống văn chương mới đầy triển vọng to lớn. Từ đó cho đến hết ba mươi sáu năm còn lại, Nabokov đã không ngừng tiến lên đến đỉnh cao của nghệ thuật văn chương thế giới.
10
Khi Nabokov bỏ tiếng Nga nhảy sang tiếng Anh, nhiều người trong giới văn chương Nga lưu vong đã không xem ông như một nhà văn Nga nữa. Thái độ này thật dễ hiểu. Họ chỉ muốn ông tiếp tục dùng tiếng Nga, kể lể mãi những vàng son cũ, để làm dáng cho giới cầm bút và cho cái cộng đồng lưu vong Nga khốn khổ, bế tắc, mù quáng, và không dám đối diện với cái bao la của sự tự do và tinh thần sáng tạo. Nhà thơ Nga lưu vong Joseph Brodsky, người suốt đời làm thơ bằng tiếng mẹ đẻ và đoạt giải Nobel văn chương năm 1987, cũng nhận thấy rằng phần đông những cây bút lưu vong rơi vào một đời sống cực kỳ cô đơn, chỉ còn có bản thân với tiếng mẹ đẻ và không còn gì khác. Ông nhìn tình trạng này qua một ẩn dụ chua chát: người viết lưu vong "giống như một con chó, hay một con người bị nhốt vào trong một cái cũi và ném vào không gian (dĩ nhiên giống con chó hơn con người, vì chẳng ai bõ công lôi bạn về lại với mặt đất). Và cái cũi chính là tiếng mẹ đẻ", và ông nói thêm: "... chẳng bao lâu tên hành khách trong cái cũi kia sẽ khám phá rằng cái cũi không bay về mặt đất mà bay luôn ra cõi ngoài." Vì trở ngại ngôn ngữ, nhiều người viết lưu vong không theo kịp nhịp điệu đương thời, nên rút về cố thủ trong những thành quách của quá khứ. Và tiếng mẹ đẻ là một thành quách vững chãi mà y còn giữ được. Theo cách nói của Brodsky, trước kia, tiếng mẹ đẻ là "cây kiếm"; giờ đây, nó biến thành "cái mộc", hay "cái cũi". Người viết lưu vong nằm sau cái mộc ấy, hay nằm trong cái cũi ấy, để tưởng về quá khứ, "đầu y cứ ngoái mãi về phía sau và nước mắt, nước miếng rơi ướt đầm cả hai vai." Không theo kịp hiện tại, y không dám nghĩ về tương lai, "y thực tình không muốn ngày mai đến, vì y biết rằng nó sẽ làm thay đổi những gì y ôm giữ", và "tương lai đe doạ chừng nào, y càng trở nên bảo thủ lỳ lợm chừng ấy." Đó chính là nguyên nhân tại sao phần nhiều văn chương lưu vong viết bằng tiếng mẹ đẻ mang một màu xám xịt cũ kỹ cả về ngôn ngữ văn chương, phong cách, và đề tài. Sau rất nhiều năm ở hải ngoại, nhiều cây bút vẫn còn tiếp tục lập lại và kéo dài kiểu viết từ những ngày còn trên cố quốc.
Những nhận xét của Brodsky giúp ta hiểu rõ Nabokov hơn. Ta thử hỏi nếu Nabokov cứ tiếp tục viết tiếng Nga, sống nghèo đói, và bị quên lãng, thì liệu ông làm gì được cho nước Nga và thế giới. Rời nước Nga năm 1919, lúc ông mới hai mươi tuổi, để sang Anh quốc, rồi lang thang ở Âu Châu và từ đó chưa bao giờ có dịp trở về, cái ám ảnh văn chương Nga đối với ông là cái ám ảnh của một nền văn chương dù vĩ đại nhưng đã cũ - nền văn chương từ đầu thế kỷ 20 trở về trước. Tiếng Nga của ông là tiếng Nga học được từ nền văn chương đó. Ông không được sống thực sự với con người và ngôn ngữ Nga của cuộc sống Nga đương thời. Thế nhưng, nhiệm vụ của ông, trước hết và trên hết, là sáng tạo văn chương cho thế giới của thế kỷ mà ông đang sống (tất nhiên có nước Nga trong thế giới đó, nhưng không phải nước Nga là tất cả thế giới đó).
Ta thử đặt một câu hỏi về nhiệm vụ nhà văn đối với tiếng mẹ đẻ: tại sao Nabokov không cố gắng viết tiếng Nga, và làm mới tiếng Nga như Neruda đã làm mới tiếng Tây Ban Nha? Để trả lời câu hỏi này, ta cứ so sánh trường hợp của ông và của Neruda. Trong khi Neruda viết tiếng Tây Ban Nha, ông biết rằng tác phẩm mình sẽ được đọc ở Chile, ở Châu Mỹ La-tinh, và ở Tây Ban Nha; ngược lại, trong khi Nabokov viết, ông biết chắc rằng tác phẩm của ông sẽ không thể được đọc ở Nga, ít nhất là đến hết đời ông. Thực vậy, ông qua đời năm 1977, và không thể tưởng tượng đến chừng nào những tác phẩm tiếng Nga của mình sẽ được người Nga trong nước đọc. Nếu ông cứ cố gắng làm mới tiếng mẹ đẻ, để rồi rất lâu sau khi ông qua đời tác phẩm mới vào được nước Nga, thì có lẽ khi ấy những cái gọi là độc sáng (thuở ông còn sống) sẽ không còn gì là độc sáng nữa. Và nếu thế, ông sẽ lại bị nước Nga đánh giá sai lầm (sau khi suốt đời đã bị thế giới đánh giá sai lầm). Nabokov cũng không cấp thiết phải thực hiện nhiệm vụ bảo tồn tiếng mẹ đẻ như Singer, vì Nga ngữ là một sinh ngữ quan trọng (chứ không phải là một thứ tiếng ít người nói như Yiddish), và nước Nga không có nguy cơ tuyệt chủng. Nabokov cũng không thể chia xẻ những kinh nghiệm lưu vong với lớp người Nga lưu vong sau Đệ nhị thế chiến (họ có những đề tài nóng hổi của họ, mà ông không có). Ông lại càng không thể bám mãi những đề tài trong quá khứ Nga mà ông đã chứng kiến (từ Đệ nhất thế chiến trở về trước) để viết. Do đó, dù rất đau đớn để bỏ tiếng Nga (nỗi đau đớn kéo dài suốt đời), ông vẫn phải bỏ, để được sống như một nhà văn thực sự, một nhà văn nói lên được những gì sinh động nhất, sâu sắc nhất của cuộc sống thực mình đang sống, của thế giới thực mình đang ở..."
____________________________________________________
Từ bài "Lưu vong như 1 phạm trù mỹ học" của Nguyễn Hưng Quốc (http://tienve.org/home/literature/viewLiterature.do?action=viewArtwork&artworkId=5040):
"... Nhưng ngoài ký ức tập thể, có điểm gì chung nhất giữa những người cầm bút lưu vong Việt Nam? Có vẻ như là ám ảnh về ngôn ngữ. Thật ra, người cầm bút lưu vong nào cũng bị ám ảnh bởi ngôn ngữ. Người Việt Nam lại càng bị ám ảnh bởi ngôn ngữ: một trong những niềm tự hào lớn nhất của người Việt Nam là, sau hơn một ngàn năm bị Trung Hoa đô hộ, họ vẫn giữ được một ngôn ngữ riêng. Dưới thời Pháp thuộc, với các nhà nho duy tân đầu thế kỷ 20, ngôn ngữ trở thành một “mặt trận” nơi sự lựa chọn giữa chữ Hán và chữ quốc ngữ trở thành một lựa chọn chính trị; với Phạm Quỳnh, sự tồn vong của ngôn ngữ được đồng nhất với sự tồn vong của tổ quốc: “… tiếng ta còn, nước ta còn”. Sống ở nước ngoài, ngôn ngữ trở thành một vấn đề phức tạp. Người cầm bút thường xuyên bị hỏi hoặc tự hỏi: viết bằng tiếng gì? Câu trả lời tuỳ nhiều yếu tố, cả lịch sử lẫn cá nhân. Nhiều nhà văn gốc Phi châu có thể thanh thản viết bằng tiếng Pháp, thứ ngôn ngữ, thoạt đầu, của đế quốc, sau, biến thành thứ tiếng chính thức ở nước họ. Nhiều nhà văn gốc Á châu, nhất là từ Ấn Độ, Philippines và Singapore có thể thoải mái viết bằng tiếng Anh mà không hề cảm thấy lạc lõng trong cộng đồng của họ. Với người cầm bút Việt Nam thì khác. Phần lớn giới cầm bút thuộc thế hệ thứ nhất đều chọn viết tiếng Việt. Đó là một chọn lựa khá tự nhiên nhưng lại đầy nhức nhối và càng ngày càng nhức nhối: người ta biết rõ cái giá mình phải trả, trong đó, cái giá lớn nhất là sự cô đơn. Độc giả đã ít, lại phân tán, xa xôi và hờ hững. Viết văn như hét vào miệng giếng, chỉ nghe tiếng mình vọng lại từ đáy nước thăm thẳm. Vừa viết vừa buồn. Vừa muốn chia sẻ lại vừa tuyệt vọng..."
____________________________________________________
Đã hiểu tại sao Vladimir Nabokov gần như không viết bằng tiếng Pháp dù có thể dùng tiếng Pháp như tiếng Anh và tiếng Nga.
____________________________________________________
"Và chính ông cũng đã thú nhận rằng tiếng Anh của ông không thể nào so với tiếng Nga của ông."
À vâng, tác giả của "Lolita"......
Friday, 31 January 2014
Vladimir Nabokov's lecture on Madame Bovary
1/ Nabokov says "3 forces make and mold a human being: heredity, environment, and the unknown agent X. Of these the 2nd, environment, is by far the least important, whilst the last, agent X, is by far the most influential."
"... This is why I am opposed to those who insist upon the influence of objective social conditions upon the heroine Emma Bovary. Flaubert's novel deals with the delicate calculus of human fate, not with the arithmetic of social conditioning."
Such people are mocked in "The Real Life of Sebastian Knight".
However, I must say Nabokov's choice of the word "heroine" is incorrect. Emma Bovary is by no means a heroine.
2/ The term bourgeois used by Flaubert for most of the characters in the book means "philistine, people preoccupied with the material side of life and believing only in conventional values. He never uses the word bourgeois with any politico-economic Marxist connotation. Flaubert's bourgeois is a state of mind, not a state of pocket." This clarity is certainly helpful- I only knew the Marxist sense.
Funnily enough, he adds "Let me add for double clarity that Marx would have called Flaubert a bourgeois in the politico-economic sense and Flaubert would have called Marx a bourgeois in the spiritual sense; and both would have been right, since Flaubert was a well-to-do gentleman in physical life and Marx was a philistine in his attitude towards the arts."
3/ "A romantic person, mentally and emotionally living in the unreal, is profound or shallow depending on the quality of his or her mind. Emma Bovary is intelligent, sensitive, comparatively well educated, but she has a shallow mind: her charm, beauty, and refinement do not preclude a fatal streak of philistinism in her. Her exotic daydreams do not prevent her from being small-town bourgeois at heart, clinging to conventional ideas or committing this or that conventional violation of the conventional, adultery being a most conventional way to rise above the conventional; and her passion for luxury does not prevent her from revealing once or twice what Flaubert terms a peasant hardness, a strain of rustic practicality."
This is interesting. Adultery is the most conventional way to rise above the conventional.
4/ Nabokov, as may be guessed, calls Charles Bovary a philistine, "a pathetic human being", who has "no charm, no brains, no culture, with a set of conventional notions and habits".
However, "... the love Charles almost unwittingly develops for Emma is a real feeling, deep and true, in absolute contrast to the brutal or frivolous emotions experienced by Rodolph and Léon, her smug and vulgar lovers. So here is the pleasing paradox of Flaubert's fairy tale: the dullest and most inept person in the book is the only one who is redeemed by a divine something in the all-powerful, forgiving, and unswerving love that he bears Emma, alive or dead. There is yet a 4th character in the book who is in love with Emma but that 4th is merely a Dickensian child, Justin. Nevertheless, I recommend him for sympathetic attention."
I have always seen Charles as pathetic, and the fact that he dies of grief makes him more of a laughingstock, because both Emma and he live in delusion. But perhaps Nabokov has a point.
5/ "Emma is a great reader of romances, of more or less erotic novels, of romantic verse. Some of the authors she knows are 1st-rate, such as Walter Scott or Victor Hugo; others not quite 1st-rate, such as Bernardin de Saint-Pierrre or Lamartine. But good or bad this is not the point. The point is that she is a bad reader. She reads books emotionally, in a shallow juvenile manner, putting herself in this or that female character's place."
Later, after no. 13, he says "Only children can be excused for identifying themselves with the characters in a book, or enjoying badly written adventure stories; but this is what Emma and Léon do."
In this lecture Nabokov tackles a few things I have discussed earlier. I may not always be able to grasp a book, to recognise and analyse the beauty of a literary work, but I'm not a bad reader in the sense that I don't have to identify and sympathise with characters in a book in order to enjoy and appreciate that book.
6/ Nabokov says, Flaubert "uses the same artistic trick when listing Homais's vulgarities."
And referring to another wrong attitude in reading that I have earlier mentioned, he says: "The subject may be crude and repulsive. Its expression is artistically modulated and balanced. This is style. This is art. This is the only thing that really matters in books."
7/ Nabokov points out that the names suggested for the baby by the characters in the book actually reveal their tastes and personalities.
8/ "She is false, she is deceitful by nature: she deceives Charles from the very start before actually committing adultery."
Emma Bovary is fatalistic. This is 1 of the reasons I place "Anna Karenina" above "Madame Bovary"- Anna's life has ups and downs, brighter and darker days, whereas Emma right from the beginning is set to go straight to hell.
9/ To describe Emma Bovary, I usually use the word "delusional" (and "idiotic"), which can also be used for Emma Woodhouse, and tend to see the similarities between Emma and Charles Bovary. Both are blind, delusional. Both are weak. Both make a fool of themselves. Then knowing Catherine Morland, I think both characters are inexperienced, ignorant readers who expect life to be like books. Nabokov sees Emma differently: "She lives among philistines, and she is a philistine herself. Her mental vulgarity is not so obvious as that of Homais. [...] one cannot help feeling that Homais and Emma not only phonetically echo each other but do have something in common- and that something is the vulgar cruelty of their natures. In Emma the vulgarity, the philistinism, is veiled by her grace, her cunning, her beauty, her meandering intelligence, her power of idolisation, her moments of tenderness and understanding, and by the fact that her brief bird life ends in human tragedy."
Later, after no.13, Nabokov analyses it further. Homais "tries to cram all his knowledge of physics and chemistry into 1 elephantine sentence; he has a good memory for odds and ends derived from newspapers and pamphlets. But that is all."
And adds "Just as Homais's speech is a jumble of pseudoscience and journalese, so in the 3rd movement the conversation between Emma and Léon is a trickle of stale poetisation. [...] It is important to mark that the Léon- Emma team is as trivial, trite, and platitudinous in their pseudoartistic emotions as the pompous and fundamentally ignorant Homais is in regard to science."
One must feel startled- what if I'm also a philistine?
10/ I can't count how many times Nabokov uses the words "philistine" and "philistinism" in this lecture.
At 1 point he even exclaims "Oh those ignoble, treacherous, and philistine translators! One would think that Monsieur Homais, who knew a little English, was Flaubert's English translator."
Don't you hate Nabokov for reading Tolstoy, Dostoyevsky, Flaubert, Proust... in the original languages?
11/ A few impossibilities of "Madame Bovary" are mentioned, such as the ignorance of Charles Bovary and the busybody Homais. Though Nabokov says they "do not clash with the pattern of the book".
12/ "The isms go; the ist dies; art remains."
This is why the other day I wrote that it didn't matter very much whether or not Jane Austen's a feminist.
13/ "Without Flaubert there would have been no Marcel Proust in France, no James Joyce in Ireland. Chekhov in Russian would not have been quite Chekhov. So much for Flaubert's literary influence."
It should be mentioned that Franz Kafka's also influenced by Gustave Flaubert, whom he calls 1 of his blood relatives.
14/ "... if the official speeches are stale "journalese", the romantic conversation between Rodolph and Emma is stale "romantese". The whole beauty of the thing is that it is not good and evil interrupting each other, but 1 kind of evil intermingled with another kind of evil. As Flaubert remarked, he paints colour on colour."
Apparently Flaubert and Nabokov were more alike than I thought.
After giving extracts, examples, he says "In a way, Industry and the Fine Arts, those twin sisters, symbolise the hob breeders and the tender couple in a kind of farcical synthesis. This is a wonderful chapter. It has had an enormous influence on James Joyce; and I do not think that, despite superficial innovations, Joyce has gone any further than Flaubert."
15/ Nabokov calls "Madame Bovary" a prose poem.
Having read this lecture I see more clearly why he doesn't think highly of Dostoyevsky. Those who think it's because of incomprehension or envy and such lousy things obviously don't know Nabokov's style, temperament and attitude towards art. The point is not whether I agree with him, but I understand his viewpoint.
16/ "... Flaubert's fondness for what may be termed the unfolding method, the successive development of visual details, 1 thing after another thing, with an accumulation of this or that emotion" and "Flaubert's method of rendering emotions or states of mine through an exchange of meaningless words".
17/ "Flaubert does not use many metaphors, but when he does they render emotions in terms which are in keeping with the characters' personalities."
18/ Nabokov quotes several times from Flaubert's letters discussing the working of the novel. He, however, doesn't discuss the sentence "Madame Bovary, c'est moi".
"... This is why I am opposed to those who insist upon the influence of objective social conditions upon the heroine Emma Bovary. Flaubert's novel deals with the delicate calculus of human fate, not with the arithmetic of social conditioning."
Such people are mocked in "The Real Life of Sebastian Knight".
However, I must say Nabokov's choice of the word "heroine" is incorrect. Emma Bovary is by no means a heroine.
2/ The term bourgeois used by Flaubert for most of the characters in the book means "philistine, people preoccupied with the material side of life and believing only in conventional values. He never uses the word bourgeois with any politico-economic Marxist connotation. Flaubert's bourgeois is a state of mind, not a state of pocket." This clarity is certainly helpful- I only knew the Marxist sense.
Funnily enough, he adds "Let me add for double clarity that Marx would have called Flaubert a bourgeois in the politico-economic sense and Flaubert would have called Marx a bourgeois in the spiritual sense; and both would have been right, since Flaubert was a well-to-do gentleman in physical life and Marx was a philistine in his attitude towards the arts."
3/ "A romantic person, mentally and emotionally living in the unreal, is profound or shallow depending on the quality of his or her mind. Emma Bovary is intelligent, sensitive, comparatively well educated, but she has a shallow mind: her charm, beauty, and refinement do not preclude a fatal streak of philistinism in her. Her exotic daydreams do not prevent her from being small-town bourgeois at heart, clinging to conventional ideas or committing this or that conventional violation of the conventional, adultery being a most conventional way to rise above the conventional; and her passion for luxury does not prevent her from revealing once or twice what Flaubert terms a peasant hardness, a strain of rustic practicality."
This is interesting. Adultery is the most conventional way to rise above the conventional.
4/ Nabokov, as may be guessed, calls Charles Bovary a philistine, "a pathetic human being", who has "no charm, no brains, no culture, with a set of conventional notions and habits".
However, "... the love Charles almost unwittingly develops for Emma is a real feeling, deep and true, in absolute contrast to the brutal or frivolous emotions experienced by Rodolph and Léon, her smug and vulgar lovers. So here is the pleasing paradox of Flaubert's fairy tale: the dullest and most inept person in the book is the only one who is redeemed by a divine something in the all-powerful, forgiving, and unswerving love that he bears Emma, alive or dead. There is yet a 4th character in the book who is in love with Emma but that 4th is merely a Dickensian child, Justin. Nevertheless, I recommend him for sympathetic attention."
I have always seen Charles as pathetic, and the fact that he dies of grief makes him more of a laughingstock, because both Emma and he live in delusion. But perhaps Nabokov has a point.
5/ "Emma is a great reader of romances, of more or less erotic novels, of romantic verse. Some of the authors she knows are 1st-rate, such as Walter Scott or Victor Hugo; others not quite 1st-rate, such as Bernardin de Saint-Pierrre or Lamartine. But good or bad this is not the point. The point is that she is a bad reader. She reads books emotionally, in a shallow juvenile manner, putting herself in this or that female character's place."
Later, after no. 13, he says "Only children can be excused for identifying themselves with the characters in a book, or enjoying badly written adventure stories; but this is what Emma and Léon do."
In this lecture Nabokov tackles a few things I have discussed earlier. I may not always be able to grasp a book, to recognise and analyse the beauty of a literary work, but I'm not a bad reader in the sense that I don't have to identify and sympathise with characters in a book in order to enjoy and appreciate that book.
6/ Nabokov says, Flaubert "uses the same artistic trick when listing Homais's vulgarities."
And referring to another wrong attitude in reading that I have earlier mentioned, he says: "The subject may be crude and repulsive. Its expression is artistically modulated and balanced. This is style. This is art. This is the only thing that really matters in books."
7/ Nabokov points out that the names suggested for the baby by the characters in the book actually reveal their tastes and personalities.
8/ "She is false, she is deceitful by nature: she deceives Charles from the very start before actually committing adultery."
Emma Bovary is fatalistic. This is 1 of the reasons I place "Anna Karenina" above "Madame Bovary"- Anna's life has ups and downs, brighter and darker days, whereas Emma right from the beginning is set to go straight to hell.
9/ To describe Emma Bovary, I usually use the word "delusional" (and "idiotic"), which can also be used for Emma Woodhouse, and tend to see the similarities between Emma and Charles Bovary. Both are blind, delusional. Both are weak. Both make a fool of themselves. Then knowing Catherine Morland, I think both characters are inexperienced, ignorant readers who expect life to be like books. Nabokov sees Emma differently: "She lives among philistines, and she is a philistine herself. Her mental vulgarity is not so obvious as that of Homais. [...] one cannot help feeling that Homais and Emma not only phonetically echo each other but do have something in common- and that something is the vulgar cruelty of their natures. In Emma the vulgarity, the philistinism, is veiled by her grace, her cunning, her beauty, her meandering intelligence, her power of idolisation, her moments of tenderness and understanding, and by the fact that her brief bird life ends in human tragedy."
Later, after no.13, Nabokov analyses it further. Homais "tries to cram all his knowledge of physics and chemistry into 1 elephantine sentence; he has a good memory for odds and ends derived from newspapers and pamphlets. But that is all."
And adds "Just as Homais's speech is a jumble of pseudoscience and journalese, so in the 3rd movement the conversation between Emma and Léon is a trickle of stale poetisation. [...] It is important to mark that the Léon- Emma team is as trivial, trite, and platitudinous in their pseudoartistic emotions as the pompous and fundamentally ignorant Homais is in regard to science."
One must feel startled- what if I'm also a philistine?
10/ I can't count how many times Nabokov uses the words "philistine" and "philistinism" in this lecture.
At 1 point he even exclaims "Oh those ignoble, treacherous, and philistine translators! One would think that Monsieur Homais, who knew a little English, was Flaubert's English translator."
Don't you hate Nabokov for reading Tolstoy, Dostoyevsky, Flaubert, Proust... in the original languages?
11/ A few impossibilities of "Madame Bovary" are mentioned, such as the ignorance of Charles Bovary and the busybody Homais. Though Nabokov says they "do not clash with the pattern of the book".
12/ "The isms go; the ist dies; art remains."
This is why the other day I wrote that it didn't matter very much whether or not Jane Austen's a feminist.
13/ "Without Flaubert there would have been no Marcel Proust in France, no James Joyce in Ireland. Chekhov in Russian would not have been quite Chekhov. So much for Flaubert's literary influence."
It should be mentioned that Franz Kafka's also influenced by Gustave Flaubert, whom he calls 1 of his blood relatives.
14/ "... if the official speeches are stale "journalese", the romantic conversation between Rodolph and Emma is stale "romantese". The whole beauty of the thing is that it is not good and evil interrupting each other, but 1 kind of evil intermingled with another kind of evil. As Flaubert remarked, he paints colour on colour."
Apparently Flaubert and Nabokov were more alike than I thought.
After giving extracts, examples, he says "In a way, Industry and the Fine Arts, those twin sisters, symbolise the hob breeders and the tender couple in a kind of farcical synthesis. This is a wonderful chapter. It has had an enormous influence on James Joyce; and I do not think that, despite superficial innovations, Joyce has gone any further than Flaubert."
15/ Nabokov calls "Madame Bovary" a prose poem.
Having read this lecture I see more clearly why he doesn't think highly of Dostoyevsky. Those who think it's because of incomprehension or envy and such lousy things obviously don't know Nabokov's style, temperament and attitude towards art. The point is not whether I agree with him, but I understand his viewpoint.
16/ "... Flaubert's fondness for what may be termed the unfolding method, the successive development of visual details, 1 thing after another thing, with an accumulation of this or that emotion" and "Flaubert's method of rendering emotions or states of mine through an exchange of meaningless words".
17/ "Flaubert does not use many metaphors, but when he does they render emotions in terms which are in keeping with the characters' personalities."
18/ Nabokov quotes several times from Flaubert's letters discussing the working of the novel. He, however, doesn't discuss the sentence "Madame Bovary, c'est moi".
Vladimir Nabokov's lecture on Mansfield Park
Reading "Lectures on Literature" by Vladimir Nabokov.
1/ "Mansfield Park" is not "a violently vivid masterpiece". Nabokov is right, "novels like "Madame Bovary" or "Anna Karenina" are delightful explosions admirably controlled" and this one isn't.
Her works are never shocking, never overwhelming, never challenging, never haunting, and not always engrossing.
Then he says ""Mansfield Park", on the other hand, is the work of a lady and the game of a child. But from that workbasket comes exquisite needlework art, and there is a streak marvelous genius in that child."
As a woman, I found this line a bit hard to digest, let alone saw it as a some sort of praise. However, to ignore the slight streak of the sexist in Nabokov, I can see his point of view, and will come back to this at the end of the post.
2/ He says "there is in Jane Austen a slight streak of the philistine. This philistinism is obvious in her preoccupation with incomes and in her rational approach to romance and nature."
I wouldn't use this word. To me, she's rational and realistic, strictly realistic. Or maybe that's it, she's not particularly poetic.
3/ "Every sentence in these introductory pages is terse and tapered to a fine point."
4/ Nabokov analyses how the author introduces certain events to have the story move on: Mr Norris's death brings the arrival of the Grants, which in turns leads to the arrival of the young Crawfords, then Jane Austen removes Sir Thomas from Mansfield park for the young people to overindulge their freedom and brings him back "at the height of the mild orgy".
He also writes "Nobody in "Mansfield Park" dies in the arms of the author and reader, as people do in Dickens, Flaubert, Tolstoy. The deaths in "Mansfield Park" happen somewhere behind the scenes and excite little emotion. These dull deaths have, however, a curiously strong influence on the development of plot". Eg: the deaths of Mr Norris, a horse, a clergyman, Dr Grant, a dowager and Mary Price. He calls these functional deaths.
I must admit that I did not see these devices. Obviously an author sees things that may escape an ordinary reader's notice. Jane Austen is known for not dwelling on suffering and misery, but now I start to feel that the characters not only die "offstage" but most of the deaths are merely functional deaths.
5/ Nabokov does help me understand why Fanny disapproves of the play. "There is no reason to suppose that Jane Austen's sentiments do not parallel Fanny's. The point is, however, not that the play itself, as a play, is to be condemned as immoral but that it is suitable only for a professional theatre and actors and most improper for the Bertram circle to act."
He also thinks "And she is quite right. There is something obscene in Amelia's part."
This is an important point- in order to understand the characters in "Mansfield Park" one should know something about the play "Lovers' Vows" and should try to understand the mindset of the gentlefolk in Britain in the 18th, 19th centuries. Many people are too quick to call Fanny a prig.
6/ "Henry Crawford shows a devilish cunning in steering himself and Maria into the right parts", meaning Frederick and Agatha, so they constantly stay together and embrace each other.
My thought is like no.5.
7/ He compares Fanny to Cinderella, and notes that the figure is also found commonly in literature.
Fanny, indeed, is not an original figure- what he doesn't see is that Jane Austen does something remarkable in creating Henry Crawford, who is used to shatter the bad boy ideal in literature and in real life, and in creating Mary Crawford, who is the author's reaction to her own heroine in the previous book.
8/ "Miss Crawford's style is superficially elegant but trite and trivial if studied closely. It is full of grateful clichés, like the hope for Fanny's "sweetest smiles", for Fanny was not that type."
Then he goes on to say that Fanny's general style "has elements of force, purity, and precision."
The key to seeing Jane Austen's talent is to keep close attention to the language and see how a character's speech reveals their personality and character. Nabokov's genius, on the other hand, is too easy to see.
9/ "The whole scene, Sir Thomas's talk with Fanny in the East room, chapter 32, is admirable, 1 of the best in the novel".
"Mansfield Park" has lots of well-written parts, and I agree, this part is magnificent.
10/ "Many readers, especially feminine readers, can never forgive subtle and sensitive Fanny for loving such a dull fellow as Edmund, but I can only repeat that the worst way to read a book is childishly to mix with the characters in it as if they were living people. Actually, of course, we often hear of sensitive girls faithfully in love with bores and prigs. Yet it must be said that Edmund, after all, is a good, honest, well-mannered, kind person. So much for the human interest of the thing."
What Nabokov apparently doesn't expect is that lots of readers hate Fanny and prefer Mary Crawford and, because of that, dislike "Mansfield Park".
11/ "Here and elsewhere, there is an intimation that if Edmund had married Mary and if Henry had persevered in his tenderness and good behaviour, Fanny would have married him after all."
I disagree. It would be unconvincing if she didn't once in a while waver, but as said before, I think Fanny rejects Henry more because of his unreliability than because of her love for Edmund.
12/ Nabokov thinks Edmund's slowness to propose to Mary "becomes something of a farce".
I don't find it unnatural. Edmund's uncertain because, even though love is blind, he does see some parts of Mary's character and feels uneasy about it.
13/ "Miss Austen would have had to write practically another volume of 500 pages if she had wished to narrate those elopements in the same direct and detailed form as she had done in relating the games and flirtations at Mansfield park before Fanny left for Portsmouth. The epistolary form has helped to prop up the structure of the novel at this point, but there is no doubt that too much has happened behind the scenes and that this letter-writing business is a shortcut of no very great artistic merit."
This, in my opinion, is not a fault. Most of the book is seen from Fanny's perspective in spite of the 3rd-person point of view, and around this time focuses on Fanny being with her family. Jane Austen creates suspense by concealing everything from Fanny and from the readers before Mary sends the letter about a rumour about which Fanny knows nothing. Above all, through the correspondences, the true characters of some characters are exposed, the loss of which would do harm to the novel, and the coexistence of the letters with the detailed narrative would be redundant.
I have used similar arguments for the last part of "Sense and Sensibility".
14/ "It is quite a shock to come to loud-speaking, flushed, robust Dickens after meeting delicate, dainty, pale Jane."
I do not read Nabokov's lecture on "Bleak House" because I haven't read this book. The sentence gives me the impression that he prefers Dickens. I must say many of Dickens's characters are more like caricatures, not as natural and realistic as Jane Austen's, but then again, he produces some awesome characters such as Ebenezer Scrooge.
15/ "The whole novel resembles a play".
In what sense? Dialogue, characterisation through dialogue?
Anyhow, it's not without reason that she's called "the prose Shakespeare".
16/ "Another element is what I call the epigrammatic intonation, a certain terse rhythm is terse and tender, dry and yet musical, pithy but limpid and light.
[...] Style like this is not Austen's invention, nor is it even an English invention: I suspect it really comes from French literature where it is profusely represented in the 18th and early 19th centuries. Austen did not read French but got the epigrammatic rhythm from the pert, precise, and polished kind of style which was the fashion. Nevertheless, she handles it to perfection."
Another praise. I like that: "handles it to perfection".
The next point is from his lecture on Charles Dickens's "Bleak House":
17/ After saying that he (and his students) "did have some degree of fun with her delicate patterns, with her collection of eggshells in cotton wool", Nabokov says "the fun was forced. We had to slip into a certain mood; we had to focus our eyes in a certain way. Personally I dislike porcelain and the minor arts, but I have often forced myself to see some bit of precious translucent china through the eyes of an expert and have discovered a vicarious bliss in the process."
Then "Let us not forget that there are people who have devoted to Jane all their lives, their ivy-clad lives. I am sure that some readers have a better ear for Miss Austen than I have. However, I have tried to be very objective..."
I suppose that's what happened- the 1st time reading "Emma" and "Sense and Sensibility" I found no pleasure and later must have slipped into a certain mood to see what's hidden underneath all the tediousness and small talk and other trifles, and once having got the right mindset, no longer had any problem with the later works.
A few months ago, having acknowledged her talent, I myself opposed a guy's claim that Jane Austen may be the greatest novelist of all time. I think, not few people feel some kind of ambivalence towards her, as on the 1 hand one sees how masterful she is within her limitations and self-imposed boundaries, how well she handles her characters and gives each of them a voice, on the other hand one cannot help seeing how little and confined her world is and that lots of topics are avoided and pushed away- Jane Austen might be called the most perfect novelist (which I'm not even sure of), not the greatest one.
Nabokov's attitude does not surprise. I was more baffled before when thinking that the genius author of "Lolita" and "The Real Life of Sebastian Knight", the arrogant man of strong opinions, could have liked Jane Austen, though it would have been better if Nabokov had read some other of her novels, which I believe he didn't do. Her works are better seen in relation with each other.
Update on 1/2/2014:
The introduction by John Updike reminds me that before "Mansfield Park" Nabokov had read "Pride and Prejudice" and disliked Jane Austen.
I think, "Pride and Prejudice" should not be read 1st, especially when one has had some prejudices against Jane Austen. If you love it, chances are, you'll always love it and perhaps more than any of her novels. If you hate it, chances are, that will push you away and always make you have a very odious impression of the author.
1/ "Mansfield Park" is not "a violently vivid masterpiece". Nabokov is right, "novels like "Madame Bovary" or "Anna Karenina" are delightful explosions admirably controlled" and this one isn't.
Her works are never shocking, never overwhelming, never challenging, never haunting, and not always engrossing.
Then he says ""Mansfield Park", on the other hand, is the work of a lady and the game of a child. But from that workbasket comes exquisite needlework art, and there is a streak marvelous genius in that child."
As a woman, I found this line a bit hard to digest, let alone saw it as a some sort of praise. However, to ignore the slight streak of the sexist in Nabokov, I can see his point of view, and will come back to this at the end of the post.
2/ He says "there is in Jane Austen a slight streak of the philistine. This philistinism is obvious in her preoccupation with incomes and in her rational approach to romance and nature."
I wouldn't use this word. To me, she's rational and realistic, strictly realistic. Or maybe that's it, she's not particularly poetic.
3/ "Every sentence in these introductory pages is terse and tapered to a fine point."
4/ Nabokov analyses how the author introduces certain events to have the story move on: Mr Norris's death brings the arrival of the Grants, which in turns leads to the arrival of the young Crawfords, then Jane Austen removes Sir Thomas from Mansfield park for the young people to overindulge their freedom and brings him back "at the height of the mild orgy".
He also writes "Nobody in "Mansfield Park" dies in the arms of the author and reader, as people do in Dickens, Flaubert, Tolstoy. The deaths in "Mansfield Park" happen somewhere behind the scenes and excite little emotion. These dull deaths have, however, a curiously strong influence on the development of plot". Eg: the deaths of Mr Norris, a horse, a clergyman, Dr Grant, a dowager and Mary Price. He calls these functional deaths.
I must admit that I did not see these devices. Obviously an author sees things that may escape an ordinary reader's notice. Jane Austen is known for not dwelling on suffering and misery, but now I start to feel that the characters not only die "offstage" but most of the deaths are merely functional deaths.
5/ Nabokov does help me understand why Fanny disapproves of the play. "There is no reason to suppose that Jane Austen's sentiments do not parallel Fanny's. The point is, however, not that the play itself, as a play, is to be condemned as immoral but that it is suitable only for a professional theatre and actors and most improper for the Bertram circle to act."
He also thinks "And she is quite right. There is something obscene in Amelia's part."
This is an important point- in order to understand the characters in "Mansfield Park" one should know something about the play "Lovers' Vows" and should try to understand the mindset of the gentlefolk in Britain in the 18th, 19th centuries. Many people are too quick to call Fanny a prig.
6/ "Henry Crawford shows a devilish cunning in steering himself and Maria into the right parts", meaning Frederick and Agatha, so they constantly stay together and embrace each other.
My thought is like no.5.
7/ He compares Fanny to Cinderella, and notes that the figure is also found commonly in literature.
Fanny, indeed, is not an original figure- what he doesn't see is that Jane Austen does something remarkable in creating Henry Crawford, who is used to shatter the bad boy ideal in literature and in real life, and in creating Mary Crawford, who is the author's reaction to her own heroine in the previous book.
8/ "Miss Crawford's style is superficially elegant but trite and trivial if studied closely. It is full of grateful clichés, like the hope for Fanny's "sweetest smiles", for Fanny was not that type."
Then he goes on to say that Fanny's general style "has elements of force, purity, and precision."
The key to seeing Jane Austen's talent is to keep close attention to the language and see how a character's speech reveals their personality and character. Nabokov's genius, on the other hand, is too easy to see.
9/ "The whole scene, Sir Thomas's talk with Fanny in the East room, chapter 32, is admirable, 1 of the best in the novel".
"Mansfield Park" has lots of well-written parts, and I agree, this part is magnificent.
10/ "Many readers, especially feminine readers, can never forgive subtle and sensitive Fanny for loving such a dull fellow as Edmund, but I can only repeat that the worst way to read a book is childishly to mix with the characters in it as if they were living people. Actually, of course, we often hear of sensitive girls faithfully in love with bores and prigs. Yet it must be said that Edmund, after all, is a good, honest, well-mannered, kind person. So much for the human interest of the thing."
What Nabokov apparently doesn't expect is that lots of readers hate Fanny and prefer Mary Crawford and, because of that, dislike "Mansfield Park".
11/ "Here and elsewhere, there is an intimation that if Edmund had married Mary and if Henry had persevered in his tenderness and good behaviour, Fanny would have married him after all."
I disagree. It would be unconvincing if she didn't once in a while waver, but as said before, I think Fanny rejects Henry more because of his unreliability than because of her love for Edmund.
12/ Nabokov thinks Edmund's slowness to propose to Mary "becomes something of a farce".
I don't find it unnatural. Edmund's uncertain because, even though love is blind, he does see some parts of Mary's character and feels uneasy about it.
13/ "Miss Austen would have had to write practically another volume of 500 pages if she had wished to narrate those elopements in the same direct and detailed form as she had done in relating the games and flirtations at Mansfield park before Fanny left for Portsmouth. The epistolary form has helped to prop up the structure of the novel at this point, but there is no doubt that too much has happened behind the scenes and that this letter-writing business is a shortcut of no very great artistic merit."
This, in my opinion, is not a fault. Most of the book is seen from Fanny's perspective in spite of the 3rd-person point of view, and around this time focuses on Fanny being with her family. Jane Austen creates suspense by concealing everything from Fanny and from the readers before Mary sends the letter about a rumour about which Fanny knows nothing. Above all, through the correspondences, the true characters of some characters are exposed, the loss of which would do harm to the novel, and the coexistence of the letters with the detailed narrative would be redundant.
I have used similar arguments for the last part of "Sense and Sensibility".
14/ "It is quite a shock to come to loud-speaking, flushed, robust Dickens after meeting delicate, dainty, pale Jane."
I do not read Nabokov's lecture on "Bleak House" because I haven't read this book. The sentence gives me the impression that he prefers Dickens. I must say many of Dickens's characters are more like caricatures, not as natural and realistic as Jane Austen's, but then again, he produces some awesome characters such as Ebenezer Scrooge.
15/ "The whole novel resembles a play".
In what sense? Dialogue, characterisation through dialogue?
Anyhow, it's not without reason that she's called "the prose Shakespeare".
16/ "Another element is what I call the epigrammatic intonation, a certain terse rhythm is terse and tender, dry and yet musical, pithy but limpid and light.
[...] Style like this is not Austen's invention, nor is it even an English invention: I suspect it really comes from French literature where it is profusely represented in the 18th and early 19th centuries. Austen did not read French but got the epigrammatic rhythm from the pert, precise, and polished kind of style which was the fashion. Nevertheless, she handles it to perfection."
Another praise. I like that: "handles it to perfection".
The next point is from his lecture on Charles Dickens's "Bleak House":
17/ After saying that he (and his students) "did have some degree of fun with her delicate patterns, with her collection of eggshells in cotton wool", Nabokov says "the fun was forced. We had to slip into a certain mood; we had to focus our eyes in a certain way. Personally I dislike porcelain and the minor arts, but I have often forced myself to see some bit of precious translucent china through the eyes of an expert and have discovered a vicarious bliss in the process."
Then "Let us not forget that there are people who have devoted to Jane all their lives, their ivy-clad lives. I am sure that some readers have a better ear for Miss Austen than I have. However, I have tried to be very objective..."
I suppose that's what happened- the 1st time reading "Emma" and "Sense and Sensibility" I found no pleasure and later must have slipped into a certain mood to see what's hidden underneath all the tediousness and small talk and other trifles, and once having got the right mindset, no longer had any problem with the later works.
A few months ago, having acknowledged her talent, I myself opposed a guy's claim that Jane Austen may be the greatest novelist of all time. I think, not few people feel some kind of ambivalence towards her, as on the 1 hand one sees how masterful she is within her limitations and self-imposed boundaries, how well she handles her characters and gives each of them a voice, on the other hand one cannot help seeing how little and confined her world is and that lots of topics are avoided and pushed away- Jane Austen might be called the most perfect novelist (which I'm not even sure of), not the greatest one.
Nabokov's attitude does not surprise. I was more baffled before when thinking that the genius author of "Lolita" and "The Real Life of Sebastian Knight", the arrogant man of strong opinions, could have liked Jane Austen, though it would have been better if Nabokov had read some other of her novels, which I believe he didn't do. Her works are better seen in relation with each other.
Update on 1/2/2014:
The introduction by John Updike reminds me that before "Mansfield Park" Nabokov had read "Pride and Prejudice" and disliked Jane Austen.
I think, "Pride and Prejudice" should not be read 1st, especially when one has had some prejudices against Jane Austen. If you love it, chances are, you'll always love it and perhaps more than any of her novels. If you hate it, chances are, that will push you away and always make you have a very odious impression of the author.
Thursday, 30 January 2014
Was Jane Austen a feminist?
1st of all, the question is: What is feminism? This 1 word means different things to different people. I don't know if I can be called a feminist, for instance. In some ways I am- when Stephenie Meyer creates a female character whose life revolves around her boyfriend and who cares about nothing else; when Charlotte Bronte makes her Jane Eyre return to a grumpy, irritable, deceitful, manipulative man; when Giacomo Puccini lets his Cio Cio San suffer blindly for a white man and kill herself pointlessly after she realises she has been deceived; when August Strindberg torments and mocks his Miss Julie; when "Indiana Jones and the temple of doom" uses a dumb blond woman as a foil for Indiana Jones; when a woman suffers and makes a fool of herself in the name of love; when a woman subserviently clings to a man who has no respect for her or who even abuses her physically or mentally because she can't live alone or because she has the silly hope that he will change; when a man talks of his lovers or his conquests as a way of boasting about his attractiveness and manliness; when a man, opposing abortion without exception, makes disrespectful comment on rapes and rape victims; when a rapist says their victims "ask for it"; when male singers objectify women in their music videos, etc.
But in some other ways I'm not. To me men and women are equal and should be given equal opportunities, yet it doesn't mean men and women are the same. I do not equate feminism with abolishing all differences between men and women; nor with having women do everything men do (and vice versa); nor with making women manly; nor with removing everything seen as men's gallantry (such as offering a seat or offering to help with heavy stuff); nor with standing by women in all cases, seeing women always as victims and men always as perpetrators... I do not equate feminism with sexual liberation in the sense that if men can get half naked from the waist up in public then women also can; if men can feign masturbation in live shows and music videos then women can; basically the idea that women can do whatever men can even if it appears vulgar, unfeminine, ugly. Nor do I support the women who, by standing up for themselves and living for their sexuality or freedom, neglect and leave their children (such as in "Nymphomaniac" or "A doll's house"), just because men often do so, for I see the bond between a mother and a child as different from that between a father and a child, a mother's role as unlike a father's role- don't misunderstand, I do not mean that I support the fathers in such cases, but when a mother does so, I find it more unacceptable, more condemnable.
Besides, I'm not 1 of those feminists who always want to have a certain rate of successful women in a field and, when not satisfied, unthinkingly put all the blame on men and society and gender inequality. That may or may not be true, but I do not have the same tendency, the same certainty and conviction.
In short, that is my attitude.
Concerning Jane Austen, for some reasons many people don't consider her a feminist and it continues to be debatable. In 1 sense it should not matter- it doesn't does a bit harm to her reputation as a great writer nor her place on the UK banknote. On the other hand, even when it's not particularly important, I find it rather naive, rather black-and-white when some people dismiss her feminism altogether or even see her as anti-feminist only because all of heroines get married at the end of her 6 novels and she does not explicitly, like Charlotte Bronte or Mary Wollstonecraft, say that women are to be equal to men.
To me, feminism means different things and has lots of different shades and aspects, and in my opinion, Jane Austen's a feminist in many ways:
- dealing with, and criticising, the injustice of primogeniture and the entail
- depicting the hard circumstances of poor women and their immobility as they have no transport
- examining women's powerlessness in her time
- seeing women as rational creatures
- favouring sense over sensibility and attacking the idea of women as emotional, delicate creatures, especially in "Sense and sensibility"
- creating strong-minded, independent heroines such as Elinor Dashwood, Elizabeth Bennet, Fanny Price, Emma Woodhouse, Anne Elliot...
- comparing the governess trade to the slave trade, as in "Emma"
- through Jane Fairfax, showing the 2 options of a distinguished, beautiful but poor woman (to get married or to become a governess) and marking the contrast between Jane Fairfax and Emma Woodhouse
- letting Charlotte Lucas marry the horrendous Mr Collins as a way of rescuing herself
- shattering the bad boy ideal through the depiction of Henry Crawford and the decision of Fanny in "Mansfield park"
- creating some female characters who have to be mercenary or even scheming because of their circumstances such as Lucy Steele, Isabella Thorpe...
- ridiculing the men who don't expect a no, as in "Pride and prejudice", "Mansfield park" and "Emma"
- having the readers understand that without Captain Wentworth, Anne Elliot could still live well
- advocating marriage for love instead of money but at the same time, not without stressing duty, prudence, understanding...
- critiquing the way the literary world is dominated by men and their stories and their perspectives, as expressed in "Northanger abbey" and "Persuasion"
etc.
- above all, turning down an offer of marriage, choosing to be an author, and calling her works children; and as an author, staying true to herself, rejecting the themes and topics regarded by men as important
I would even go as far as saying that Jane Austen's more like a feminist than Charlotte Bronte. I value her works, as a reader, as a human being, and as a woman.
But who knows? Many people would not even consider me a feminist.
But in some other ways I'm not. To me men and women are equal and should be given equal opportunities, yet it doesn't mean men and women are the same. I do not equate feminism with abolishing all differences between men and women; nor with having women do everything men do (and vice versa); nor with making women manly; nor with removing everything seen as men's gallantry (such as offering a seat or offering to help with heavy stuff); nor with standing by women in all cases, seeing women always as victims and men always as perpetrators... I do not equate feminism with sexual liberation in the sense that if men can get half naked from the waist up in public then women also can; if men can feign masturbation in live shows and music videos then women can; basically the idea that women can do whatever men can even if it appears vulgar, unfeminine, ugly. Nor do I support the women who, by standing up for themselves and living for their sexuality or freedom, neglect and leave their children (such as in "Nymphomaniac" or "A doll's house"), just because men often do so, for I see the bond between a mother and a child as different from that between a father and a child, a mother's role as unlike a father's role- don't misunderstand, I do not mean that I support the fathers in such cases, but when a mother does so, I find it more unacceptable, more condemnable.
Besides, I'm not 1 of those feminists who always want to have a certain rate of successful women in a field and, when not satisfied, unthinkingly put all the blame on men and society and gender inequality. That may or may not be true, but I do not have the same tendency, the same certainty and conviction.
In short, that is my attitude.
Concerning Jane Austen, for some reasons many people don't consider her a feminist and it continues to be debatable. In 1 sense it should not matter- it doesn't does a bit harm to her reputation as a great writer nor her place on the UK banknote. On the other hand, even when it's not particularly important, I find it rather naive, rather black-and-white when some people dismiss her feminism altogether or even see her as anti-feminist only because all of heroines get married at the end of her 6 novels and she does not explicitly, like Charlotte Bronte or Mary Wollstonecraft, say that women are to be equal to men.
To me, feminism means different things and has lots of different shades and aspects, and in my opinion, Jane Austen's a feminist in many ways:
- dealing with, and criticising, the injustice of primogeniture and the entail
- depicting the hard circumstances of poor women and their immobility as they have no transport
- examining women's powerlessness in her time
- seeing women as rational creatures
- favouring sense over sensibility and attacking the idea of women as emotional, delicate creatures, especially in "Sense and sensibility"
- creating strong-minded, independent heroines such as Elinor Dashwood, Elizabeth Bennet, Fanny Price, Emma Woodhouse, Anne Elliot...
- comparing the governess trade to the slave trade, as in "Emma"
- through Jane Fairfax, showing the 2 options of a distinguished, beautiful but poor woman (to get married or to become a governess) and marking the contrast between Jane Fairfax and Emma Woodhouse
- letting Charlotte Lucas marry the horrendous Mr Collins as a way of rescuing herself
- shattering the bad boy ideal through the depiction of Henry Crawford and the decision of Fanny in "Mansfield park"
- creating some female characters who have to be mercenary or even scheming because of their circumstances such as Lucy Steele, Isabella Thorpe...
- ridiculing the men who don't expect a no, as in "Pride and prejudice", "Mansfield park" and "Emma"
- having the readers understand that without Captain Wentworth, Anne Elliot could still live well
- advocating marriage for love instead of money but at the same time, not without stressing duty, prudence, understanding...
- critiquing the way the literary world is dominated by men and their stories and their perspectives, as expressed in "Northanger abbey" and "Persuasion"
etc.
- above all, turning down an offer of marriage, choosing to be an author, and calling her works children; and as an author, staying true to herself, rejecting the themes and topics regarded by men as important
I would even go as far as saying that Jane Austen's more like a feminist than Charlotte Bronte. I value her works, as a reader, as a human being, and as a woman.
But who knows? Many people would not even consider me a feminist.
Monday, 27 January 2014
Happy and unhappy families
"All happy families are alike; every unhappy family is unhappy in its own way." *
(1st sentence of "Anna Karenina", Tolstoy)
"All happy families are more or less dissimilar; all unhappy ones are more or less alike."
(1st sentence of "Ada or ardor: A family chronicle", Nabokov)
Here, Froma Walsh argues for Nabokov: http://books.google.no/books?id=3C15kY3XnMUC&pg=PA3&lpg=PA3&dq=All+happy+families+are+more+or+less+dissimilar;+all+unhappy+ones+are+more+or+less+alike&source=bl&ots=IsAsr76GKo&sig=ReOEhbYZzC8ije0xJgsMX7Iz0oE&hl=en&sa=X&ei=tZTmUvvmDvH7yAOpj4DQCw&ved=0CFMQ6AEwCQ#v=onepage&q=All%20happy%20families%20are%20more%20or%20less%20dissimilar%3B%20all%20unhappy%20ones%20are%20more%20or%20less%20alike&f=false
I disagree. Strongly disagree.
1st, Froma Walsh attempts to refute the 1st clause in Tolstoy's sentence by saying, Tolstoy contends that families must conform to 1 model, which has been challenged in the 21st century. Then she goes on to redefine the idea of a normal family, breaking it into various types. This is problematic right from the beginning because Tolstoy's talking about happy families, not normal families, and she's replacing his word with another, twisting the meaning.
2nd, let's say Froma Walsh has a point, that Tolstoy thinks of 1 model and that families have become diverse and complex over time. It's true that many different models may function well: families with same-sex couples, adopted children, single parents, multi-ethnic/ multicultural parents, unmarried couples, step families, ...; in this sense they're not alike. However, if this is true, she may refute the 1st clause without refuting the 2nd clause. There are also numerous different models of an unhappy family.
3rd, I moreover believe what Tolstoy has in mind is not a model of a happy family, but the common elements of a happy family such as love, trust, understanding, compatibility, harmony... These elements, characteristics are both causes and signs of their happiness, whatever model the family is.
On the other hand, unhappy families may be unhappy for a variety of reasons: incompatibility, cultural barrier, jealousy, paranoia, ill temper, alcoholism, addiction, lack of love, new love, infidelity, deception, gap between parents and children, spoilt children, lack of understanding between husband and wife or between parents and children, financial problems, physical abuse, sex, violence, incest... ** They also have different forms, different manifestations such as family members arguing all the time, contradicting and disagreeing with each other over trifles, not talking, not seeing each other, not sleeping in the same bed, hiding things from each other, speaking ill of each other to outsiders, doing exactly what the other hates... Once in a while, an unhappy family may very much resemble a happy one, but it's all pretence, and this bubble may pop any moment.
I do not know Nabokov's arguments, how he gives examples to back up his point and attack Tolstoy's. But according to my way of seeing it, it's Tolstoy that is right.
*: This is called the Anna Karenina principle: http://en.wikipedia.org/wiki/Anna_Karenina_principle
**: And sometimes, because of "horrifyingly ugly children": http://www.examiner.com/article/man-sues-ex-wife-over-ugly-children-and-wins-daughter-s-looks-horrified-him
Sunday, 26 January 2014
100 latest films I've watched
From August 2013 to January 2014
1/ Le trou (The hole- France- 1960)
2/ A few good men (1992)- again
3/ The firm (1993)
4/ Rope (1948)
5/ The silence of the lambs (1991)- again
6/ The accused (1988)
7/ The proposal (2009)
8/ The trouble with Harry (1955)
9/ Quills (2000)
10/ The code/ Thick as thieves (2009)
11/ Behind the candelabra (2013)
12/ The illusionist (2006)- again
13/ State of play (2009)
14/ Shame (2011)
15/ Captain Corelli's Mandolin (2001)
16/ 乱 (Ran- Japan- 1985)
17/ Король Лир (King Lear- USSR- 1971)
18/ Blood simple (1985)
19/ A clockwork orange (1971)
20/ Extremely loud and incredibly close (2011)
21/ Sense and sensibility (1995)
22/ Spartacus (1960)
23/ Sense and sensibility (2008)
24/ 羅生門 (Rashomon- Japan- 1950)
25/ 2001: A space odyssey (1968)
26/ The fountain (2006)
27/ Marvin's room (1996)
28/ The butler (2013)
29/ The rainmaker (1997)
30/ Great expectations (1946)
31/ Memento (2000)
32/ ABCD: Any Body Can Dance/ Aadalam Boys Chinnatha Dance (India- 2013)
33/ 복수는 나의 것 (Sympathy for Mr Vengeance- South Korea- 2002)
34/ Mud (2012)
35/ Magnolia (1999)
36/ Great expectations (2012)
37/ 晩春 (Late spring- Japan- 1949)
38/ En kongelig affære (A royal affair- Denmark- 2012)
39/ Blowup (1966)
40/ Zodiac (2007)
41/ Punch-drunk love (2002)
42/ Pulp fiction (1994)- twice
43/ Jane Eyre (1996)
44/ The prestige (2006)- again
45/ The big Lebowski (1998)
46/ Silver linings playbook (2012)- again
47/ Miller's crossing (1990)
48/ Captain Phillips (2013)
49/ The ides of March (2011)
50/ 愛の亡霊 (Empire of passion- Japan- 1978)
51/ Vertigo (1958)
52/ Jane Eyre (2011)- again
53/ Reservoir dogs (1992)
54/ Otto e mezzo (8½- Italy- 1963)
55/ Boogie nights (1997)- again
56/ Höstsonaten (Autumn sonata- Sweden, West Germany- 1978)
57/ La dolce vita (The sweet/ good life- Italy- 1960)
58/ La strada (The road- Italy- 1954)
59/ La notte (The night- Italy- 1961)
60/ Tystnaden (The silence- Sweden- 1963)
61/ Le mépris (Contempt- France- 1963)
62/ Fast& Furious 5 (2011)- again
63/ Shadowlands (1993)
64/ Dr Strangelove (1964)- again
65/ The French lieutenant's woman (1981)- twice
66/ Detektiv Downs (Norway- 2013)
67/ Philomena (2013)
68/ The counselor (2013)
69/ The virgin suicides (1999)
70/ Jane Eyre (2006)
71/ The lord of the rings 1: The fellowship of the ring (2001)- again
72/ The lord of the rings 2: The 2 towers (2002)- again
73/ The lord of the rings 3: The return of the king (2003)- again
74/ The quick and the dead (1995)- again
75/ Falling down (1993)
76/ The hobbit 2: The dosolation of Smaug (2013)
77/ Lord of the flies (1990)- again
78/ Harry Potter and the half-blood prince- Harry Potter 6 (2009)- again
79/ The king's speech (2010)- again
80/ Harry Potter and the prisoner of Azkaban- Harry Potter 3 (2004)- again
81/ Harry Potter and the goblet of fire- Harry Potter 4 (2005)- again
82/ Home alone 3 (1997)- again
83/ The bodyguard (1992)- again
84/ Home alone 4 (2002)- again
85/ Home alone 2: Lost in New York (1992)- again
86/ Harry Potter and the chamber of secrets- Harry Potter 2 (2002)- again
87/ Harry Potter and the order of phoenix- Harry Potter 5 (2007)- again
88/ Harry Potter and the deathly hallows- Harry Potter 7 part 1 (2010)- again
89/ Gravity (2013)
90/ Pretty woman (1990)- again
91/ Pather Panchali (India- 1955)
92/ What's eating Gilbert Grape (1993)
93/ Rain man (1988)- again
94/ Play the game (2009)
95/ Clueless (1995)
96/ LOL: Laughing out loud (2012)
97/ Harry Potter and the philosopher's stone- Harry Potter 1 (2001)- again
98/ Harry Potter and the deathly hallows- Harry Potter 7 part 2 (2011)- again
99/ The last stand (2013)
100/ Nymphomaniac (2013)
In bold: films which I like and/ or consider good.
1/ Le trou (The hole- France- 1960)
2/ A few good men (1992)- again
3/ The firm (1993)
4/ Rope (1948)
5/ The silence of the lambs (1991)- again
6/ The accused (1988)
7/ The proposal (2009)
8/ The trouble with Harry (1955)
9/ Quills (2000)
10/ The code/ Thick as thieves (2009)
11/ Behind the candelabra (2013)
12/ The illusionist (2006)- again
13/ State of play (2009)
14/ Shame (2011)
15/ Captain Corelli's Mandolin (2001)
16/ 乱 (Ran- Japan- 1985)
17/ Король Лир (King Lear- USSR- 1971)
18/ Blood simple (1985)
19/ A clockwork orange (1971)
20/ Extremely loud and incredibly close (2011)
21/ Sense and sensibility (1995)
22/ Spartacus (1960)
23/ Sense and sensibility (2008)
24/ 羅生門 (Rashomon- Japan- 1950)
25/ 2001: A space odyssey (1968)
26/ The fountain (2006)
27/ Marvin's room (1996)
28/ The butler (2013)
29/ The rainmaker (1997)
30/ Great expectations (1946)
31/ Memento (2000)
32/ ABCD: Any Body Can Dance/ Aadalam Boys Chinnatha Dance (India- 2013)
33/ 복수는 나의 것 (Sympathy for Mr Vengeance- South Korea- 2002)
34/ Mud (2012)
35/ Magnolia (1999)
36/ Great expectations (2012)
37/ 晩春 (Late spring- Japan- 1949)
38/ En kongelig affære (A royal affair- Denmark- 2012)
39/ Blowup (1966)
40/ Zodiac (2007)
41/ Punch-drunk love (2002)
42/ Pulp fiction (1994)- twice
43/ Jane Eyre (1996)
44/ The prestige (2006)- again
45/ The big Lebowski (1998)
46/ Silver linings playbook (2012)- again
47/ Miller's crossing (1990)
48/ Captain Phillips (2013)
49/ The ides of March (2011)
50/ 愛の亡霊 (Empire of passion- Japan- 1978)
51/ Vertigo (1958)
52/ Jane Eyre (2011)- again
53/ Reservoir dogs (1992)
54/ Otto e mezzo (8½- Italy- 1963)
55/ Boogie nights (1997)- again
56/ Höstsonaten (Autumn sonata- Sweden, West Germany- 1978)
57/ La dolce vita (The sweet/ good life- Italy- 1960)
58/ La strada (The road- Italy- 1954)
59/ La notte (The night- Italy- 1961)
60/ Tystnaden (The silence- Sweden- 1963)
61/ Le mépris (Contempt- France- 1963)
62/ Fast& Furious 5 (2011)- again
63/ Shadowlands (1993)
64/ Dr Strangelove (1964)- again
65/ The French lieutenant's woman (1981)- twice
66/ Detektiv Downs (Norway- 2013)
67/ Philomena (2013)
68/ The counselor (2013)
69/ The virgin suicides (1999)
70/ Jane Eyre (2006)
71/ The lord of the rings 1: The fellowship of the ring (2001)- again
72/ The lord of the rings 2: The 2 towers (2002)- again
73/ The lord of the rings 3: The return of the king (2003)- again
74/ The quick and the dead (1995)- again
75/ Falling down (1993)
76/ The hobbit 2: The dosolation of Smaug (2013)
77/ Lord of the flies (1990)- again
78/ Harry Potter and the half-blood prince- Harry Potter 6 (2009)- again
79/ The king's speech (2010)- again
80/ Harry Potter and the prisoner of Azkaban- Harry Potter 3 (2004)- again
81/ Harry Potter and the goblet of fire- Harry Potter 4 (2005)- again
82/ Home alone 3 (1997)- again
83/ The bodyguard (1992)- again
84/ Home alone 4 (2002)- again
85/ Home alone 2: Lost in New York (1992)- again
86/ Harry Potter and the chamber of secrets- Harry Potter 2 (2002)- again
87/ Harry Potter and the order of phoenix- Harry Potter 5 (2007)- again
88/ Harry Potter and the deathly hallows- Harry Potter 7 part 1 (2010)- again
89/ Gravity (2013)
90/ Pretty woman (1990)- again
91/ Pather Panchali (India- 1955)
92/ What's eating Gilbert Grape (1993)
93/ Rain man (1988)- again
94/ Play the game (2009)
95/ Clueless (1995)
96/ LOL: Laughing out loud (2012)
97/ Harry Potter and the philosopher's stone- Harry Potter 1 (2001)- again
98/ Harry Potter and the deathly hallows- Harry Potter 7 part 2 (2011)- again
99/ The last stand (2013)
100/ Nymphomaniac (2013)
In bold: films which I like and/ or consider good.
Subscribe to:
Posts (Atom)